Simula kay Moises

Dalawang pagod na manlalakbay ang mabigat ang hakbang sa isang maalikabok na daan sa pagtatapos ng mahabang araw. May isang estrangherong sumabay sa kanila. At itinanong niya ang iisang tanong na ayaw nilang sagutin: bakit kayo mukhang malungkot?

Linggo iyon pagkatapos ipako sa krus si Jesus. Dalawa sa kanyang mga tagasunod, ang isa ay nagngangalang Cleopas, ang naglalakad mula Jerusalem patungo sa isang nayong tinatawag na Emmaus, mga pitong milya ang layo. Mabigat ang kanilang kalooban. Inasahan nilang si Jesus ang tutubos sa Israel. Pero ipinagkanulo siya at ipinako sa krus. At ngayon, para lalong gumulo ang lahat, may ilang babae sa kanilang pangkat na pumunta sa libingan nang umagang iyon, natagpuan itong walang laman, at nagsabing sinabi raw ng mga anghel na buhay siya. Habang naglalakad at nag-uusap ang dalawa, si Jesus mismo ang lumapit at sumabay sa kanila. Pero napigilan ang kanilang mga mata kaya hindi nila siya nakilala.

Tinanong ng estranghero kung ano ang pinag-uusapan nila, at huminto sila, malungkot ang mukha. Sabi ni Cleopas, ikaw lamang ba ang dayuhan sa Jerusalem na hindi nakaaalam ng nangyari? At ibinuhos nila ang buong kuwento. Pagkatapos ay nagsalita ang estranghero. O mga mangmang at makukupad ang puso sa pagsampalataya sa lahat ng sinalita ng mga propeta! Hindi ba dapat munang tiisin ng Cristo ang mga bagay na ito, at saka pumasok sa kanyang kaluwalhatian? Hindi ito malupit. Para itong gurong nagsasabi, nasa harap na ninyo ang sagot noon pa man. At simula kay Moises at sa lahat ng mga propeta, ipinaliwanag niya sa kanila sa lahat ng mga Kasulatan ang mga bagay tungkol sa kanyang sarili.

Isipin mo ang paglalakad na iyon. Pitong milya ng pinakadakilang aralin sa Biblia na naibigay kailanman. Marahil ay binanggit niya ang unang pangako sa halamanan, ang anak na dudurog sa ulo ng ahas. Si Abraham, at ang pagpapala para sa lahat ng bansa. Ang kordero sa Paskua. Ang anak ni David, ang pastol, ang Sanga. Ang nagdurusang lingkod sa Isaias. Hindi sinabi sa atin ni Lucas kung aling mga talata. Sinabi lamang niya na ang lahat ng ito ay tungkol kay Jesus. Nang marating nila ang Emmaus, nagkunwari ang estranghero na magpapatuloy pa siya. Pinilit nila siya, tumuloy ka sa amin, gumagabi na. Sa hapag, kinuha niya ang tinapay, pinagpala ito, pinagputul-putol at ibinigay sa kanila. At biglang nabuksan ang kanilang mga mata. Si Jesus pala. At naglaho siya sa kanilang paningin. Nagsabihan sila, Hindi ba nag-aalab ang ating puso sa loob natin habang kinakausap niya tayo sa daan, habang binubuksan niya sa atin ang mga Kasulatan?

Tumakbo sila pabalik sa Jerusalem sa oras ding iyon, sa dilim, at naratnan ang labing-isang alagad na nagsasabing, tunay ngang nabuhay na muli ang Panginoon, at nagpakita siya kay Simon. Habang ikinukuwento nila ang nangyari sa kanila, si Jesus mismo ang tumayo sa gitna nila. Ipinakita niya sa kanila ang kanyang mga kamay at mga paa, at kumain siya ng isang piraso ng isda sa harap nila. Pagkatapos ay sinabi niya, Ito ang mga salitang sinabi ko sa inyo noong kasama pa ninyo ako, na kailangang matupad ang lahat ng bagay na nakasulat tungkol sa akin sa kautusan ni Moises, sa mga propeta, at sa mga awit. Pagkatapos ay binuksan niya ang kanilang mga isip upang maunawaan ang mga Kasulatan: na ang Cristo ay magdurusa at babangon mula sa mga patay sa ikatlong araw, at na ang pagsisisi at kapatawaran ng mga kasalanan ay ipangangaral sa kanyang pangalan sa lahat ng bansa, simula sa Jerusalem.

Nasaan ang Emmaus? Sinabi ni Lucas na animnapung estadio ang layo nito mula sa Jerusalem, mga pitong milya. Pero walang nakaaalam nang tiyak ngayon kung aling nayon iyon. Hindi bababa sa tatlong lugar ang iminungkahi sa paglipas ng mga siglo, kabilang ang Amwas, Abu Ghosh at el-Qubeibeh, at pinagtatalunan pa rin ito ng mga iskolar. May isang tradisyon ng mga manuskrito na isang daan at animnapung estadio pa nga ang nakasulat sa halip na animnapu.

Simula kay Moises. Mababasa mo ito sa Lucas kabanata dalawampu't apat, talata dalawampu't lima hanggang dalawampu't pito at apatnapu't apat hanggang apatnapu't pito. Sa seryeng ito ng Pasko, nalakbay natin ang marami sa mga pangakong maaaring binuksan ni Jesus sa daang iyon. Ang sanggol sa sabsaban ang itinuturo nilang lahat, at ipinakita ng muling nabuhay na Panginoon sa kanyang mga kaibigan na ang kanilang Biblia ay nagsasalaysay na pala ng kanyang kuwento noon pa man. Kaya heto ang isang tanong na madadala mo. Ipinakita ni Jesus na ang buong Biblia ay tumuturo sa kanya. Aling pangako ng Lumang Tipan sa seryeng ito ng Pasko ang pinakanagpamangha sa iyo?