The audio for this story is being produced. You can read it below.
Ndị ọrụ na-arụsi ọrụ ike n'ụlọ nsọ. Uzuzu n'ikuku, ụda hama, ikpo osisi na nkume. Mgbe ahụ onye isi nchụàjà chọtara ihe ọ dịghị onye tụrụ anya ya. Akwụkwọ mpịakọta. Akwụkwọ iwu. Otu nwa okorobịa eze na-achọ ịnụ okwu ga-agbanwe ihe niile.
Josaịa ghọrọ eze Juda mgbe ọ dị naanị afọ asatọ. Nna nna ya Manase na nna ya Amọn ejupụtala ala ahụ n'arụsị, ọbụna n'ime ụlọ nsọ Onyenwe anyị. Ma Ndị Eze nke Abụọ kwuru na Josaịa mere ihe ziri ezi, o wezụgaghịkwa onwe ya n'aka nri ma ọ bụ n'aka ekpe. N'afọ nke iri na asatọ nke ọchịchị ya, mgbe ọ dị ihe dị ka afọ iri abụọ na isii, Josaịa zigara Shefan, ode akwụkwọ ya, n'ụlọ nsọ. A ga-enyefe ego ndị mmadụ nyere n'aka ndị ọkwa nka osisi, ndị na-ewu ụlọ na ndị na-akpụ nkume na-emezi ya. Ndị ọrụ ahụ kwesịrị ntụkwasị obi, ya mere ọ dịghị onye kwesịrị inyocha ihe ha mefuru.
N'ụlọ nsọ, Hilkaya onye isi nchụàjà zutere Shefan, ya na ozi dị ịtụnanya. Achọtala m akwụkwọ iwu n'ụlọ Onyenwe anyị. O nyefere ya n'aka ya, Shefan gụọ ya. Mgbe ahụ Shefan laghachiri n'obí eze. O buru ụzọ kọọ banyere ọrụ owuwu ahụ, mgbe ahụ ọ gbakwụnyere, dị ka à ga-asị na ọ bụ obere ihe, Hilkaya onye nchụàjà nyere m otu akwụkwọ. O wee gụpụtara eze ya n'olu dara ụda.
Ka Josaịa na-ege ntị, ihe gbawara n'ime ya. Ọ dọwara uwe eze ya. Ndị a bụ okwu Chineke n'onwe ya, ndị ya elegharawokwa ha anya ruo ọtụtụ afọ. Josaịa chigharịkwuru ndị isi ya. Gaanụ jụọ Onyenwe anyị maka m, na maka ndị mmadụ, na maka Juda niile, banyere ihe e dere n'akwụkwọ a. Iwe Onyenwe anyị aghaghị ịdị ukwuu, n'ihi na ndị nna nna anyị egeghị ntị n'okwu ya.
Ya mere ndị isi ahụ gakwuru Hulda, onye amụma nwaanyị bi na Jerusalem, n'akụkụ ọhụrụ nke obodo ahụ. Di ya Shalum na-elekọta uwe ụlọ eze. Ozi Hulda siri ike, ma o nwekwara obi ebere. Nsogbu ga-abịakwasị Jerusalem, n'ihi na ndị mmadụ esitela n'ebe Chineke nọ chigharịa. Ma ọ gwara eze otú a. N'ihi na obi gị dị nro, i wedakwara onwe gị ala n'ihu Onyenwe anyị mgbe ị nụrụ okwu ndị a, dọwaa uwe gị, kwaa ákwá n'ihu m, anụla m gị, ka Onyenwe anyị kwuru. A ga-eli Josaịa n'udo, ọ gaghịkwa ahụ ọdachi ahụ.
Josaịa edoghị akwụkwọ ahụ naanị maka onwe ya. O chịkọtara ndị ndu Juda, rịgoo n'ụlọ nsọ, ya na ndị nchụàjà, ndị amụma na ndị mmadụ niile, site n'onye kacha nta ruo n'onye kacha ukwuu. O wee gụọrọ ha okwu niile dị n'akwụkwọ ọgbụgba ndụ ahụ. Mgbe ahụ o guzoro n'akụkụ ogidi, kwee nkwa n'ihu Onyenwe anyị, na ọ ga-eso ya, debe iwu ya n'obi ya niile na mkpụrụ obi ya niile. Ndị mmadụ niile sokwa banye n'ọgbụgba ndụ ahụ.
Mgbe ahụ nnukwu nhicha malitere. E bupụrụ ihe niile e meere Baal na chi ụgha ndị ọzọ n'ụlọ nsọ, sụrụ ha ọkụ n'ubi dị na ndagwurugwu Kidrọn. A kwaturu ụlọ arụsị site n'otu nsọtụ ala ahụ ruo na nke ọzọ. Mgbe ahụ Josaịa nyere iwu. Meenụ Ngabiga nye Onyenwe anyị Chineke unu, dị ka e dere n'akwụkwọ ọgbụgba ndụ a. Ndị Eze nke Abụọ kwuru na e meghị Ngabiga dị otú ahụ kemgbe ụbọchị ndị ikpe. O kwukwara otú a banyere Josaịa. Ọ dịghị eze bu ya ụzọ nke chigharịkwuru Onyenwe anyị n'obi ya niile, na mkpụrụ obi ya niile, na ike ya niile.
Olee akwụkwọ Hilkaya chọtara? Baịbụl kpọrọ ya akwụkwọ iwu na akwụkwọ ọgbụgba ndụ, o nyeghịkwa ya aha ọzọ. Ọtụtụ ndị ọkà mmụta, ndị oge ochie na ndị oge a, chere na ọ bụ akwụkwọ Diuterọnọmi, ma ọ bụ ụdị ya mbụ. Ha na-egosi na mgbanwe Josaịa mere kwekọrọ nke ọma na Diuterọnọmi: ofufe e chịkọtara n'otu ebe Chineke họọrọ, iwepụ ụlọ arụsị na arụsị, ọgbụgba ndụ a gụpụtara n'olu dara ụda nye ndị mmadụ niile, na Ngabiga e mere n'ebe ahụ a họọrọ.
A kọrọ akụkọ Josaịa na Ndị Eze nke Abụọ, isi nke iri abụọ na abụọ na nke iri abụọ na atọ. Otu eze nụrụ okwu Chineke, o wee buru ụzọ kwe ka ọ gbanwee ya, tupu ọ rịọ onye ọ bụla ọzọ ka ọ gbanwee. Ya mere, lee ihe ị ga-atụgharị uche na ya. Mgbe ị nụrụ okwu Chineke, obi gị ọ̀ dị nro, oleekwa otu ihe ọ nwere ike na-arịọ gị ka ị gbanwee?
Something to think about
Mgbe ị nụrụ okwu Chineke, obi gị ọ̀ dị nro, oleekwa otu ihe ọ nwere ike na-arịọ gị ka ị gbanwee?
Read the passage
This retelling follows 2 Ndị Eze 22–23. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- Deuteronomy 12:5–14; 16:1–6 — Iwu ife ofufe na ime Ngabiga n'ebe Onyenwe anyị họọrọ, nke mgbanwe Josaịa na-egosipụta.
- Mordechai Cogan and Hayim Tadmor, II Kings (Anchor Bible 11, 1988) — Mkparịta ụka banyere akwụkwọ a chọtara na otú a na-ejikọkarị ya na Diuterọnọmi.
- The Anchor Yale Bible Dictionary (1992), article “Josiah” — Ihe ndabere banyere ọchịchị Josaịa na mgbanwe o mere.
- 2 Chronicles 34–35 — Akụkọ yiri ya banyere ịchọta akwụkwọ ahụ na Ngabiga Josaịa.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.