Yosia na Kitabu Kilichopotea

Mafundi wana shughuli nyingi hekaluni. Vumbi hewani, mlio wa nyundo, marundo ya mbao na mawe. Kisha kuhani mkuu anakuta kitu ambacho hakuna aliyekitarajia. Gombo. Kitabu cha torati. Mfalme kijana yu karibu kusikia maneno yatakayobadilisha kila kitu.

Yosia alikuwa mfalme wa Yuda alipokuwa na umri wa miaka minane tu. Babu yake Manase na baba yake Amoni walikuwa wameijaza nchi sanamu, hata ndani ya hekalu la Bwana. Lakini kitabu cha Wafalme wa Pili kinasema kwamba Yosia alifanya yaliyo sawa, wala hakugeuka upande wa kuume wala wa kushoto. Katika mwaka wa kumi na nane wa utawala wake, akiwa na umri wa karibu miaka ishirini na sita, Yosia anamtuma Shafani, karani wake, hekaluni. Fedha ambazo watu wametoa zinapaswa kukabidhiwa maseremala, wajenzi na waashi wanaolitengeneza. Wafanyakazi ni waaminifu, kwa hiyo hakuna anayehitaji kukagua hesabu zao.

Huko hekaluni, Hilkia kuhani mkuu anakutana na Shafani akiwa na habari za kushangaza. “Nimekiona kitabu cha torati nyumbani mwa BWANA.” Anakikabidhi, naye Shafani anakisoma. Kisha Shafani anarudi jumbani mwa mfalme. Kwanza anatoa taarifa ya kazi ya ujenzi, kisha anaongeza, kana kwamba ni jambo dogo tu, Hilkia kuhani amenipa kitabu. Naye anakisoma kwa sauti mbele ya mfalme.

Yosia anaposikiliza, kitu fulani kinavunjika ndani yake. Anararua mavazi yake ya kifalme. Haya ni maneno ya Mungu mwenyewe, na watu wake wameyapuuza kwa miaka mingi. Yosia anawageukia maafisa wake. Nendeni mkamwulize Bwana kwa ajili yangu, na kwa ajili ya watu, na kwa ajili ya Yuda wote, kuhusu yaliyoandikwa katika kitabu hiki. Lazima Bwana amekasirika sana, kwa sababu baba zetu hawakuyasikiliza maneno yake.

Basi maafisa wanakwenda kwa Hulda, nabii mwanamke anayeishi Yerusalemu, katika mtaa mpya wa mji. Mumewe Shalumu ni mtunzaji wa mavazi ya kifalme. Ujumbe wa Hulda ni mgumu, na pia ni wa huruma. Mabaya yatakuja juu ya Yerusalemu, kwa sababu watu wamemwacha Mungu. Lakini kwa mfalme anasema hivi. Kwa kuwa moyo wako ulikuwa laini, ukajinyenyekeza mbele za Bwana uliposikia maneno haya, ukararua mavazi yako na kulia mbele yangu, mimi nimekusikia, asema Bwana. Yosia atalazwa kaburini kwa amani, wala hatayaona maafa hayo.

Yosia hakifichi kitabu hicho kwake peke yake. Anawakusanya viongozi wa Yuda na kupanda hekaluni pamoja na makuhani, manabii na watu wote, tangu mdogo hadi mkubwa. Naye anawasomea kila neno la kitabu cha agano. Kisha anasimama karibu na nguzo na kuweka ahadi mbele za Bwana, kumfuata na kuzishika amri zake kwa moyo wake wote na kwa roho yake yote. Na watu wote wanaungana katika agano hilo.

Kisha inakuja kazi kubwa ya kusafisha. Kila kitu kilichotengenezwa kwa ajili ya Baali na miungu mingine ya uongo kinatolewa hekaluni na kuchomwa moto katika mashamba ya bonde la Kidroni. Mahali pa ibada ya sanamu panabomolewa kutoka mwisho mmoja wa nchi hadi mwingine. Kisha Yosia anatoa amri. Mfanyieni Bwana Mungu wenu Pasaka, kama ilivyoandikwa katika kitabu hiki cha agano. Kitabu cha Wafalme wa Pili kinasema hapakuwa na Pasaka kama hiyo tangu siku za waamuzi. Na kinasema hivi kumhusu Yosia. Hapakuwa na mfalme kabla yake aliyemgeukia Bwana kwa moyo wake wote, na kwa roho yake yote, na kwa nguvu zake zote.

Kitabu alichokikuta Hilkia kilikuwa kipi? Biblia inakiita kitabu cha torati na kitabu cha agano, wala haikipi jina lingine. Wataalamu wengi, wa zamani na wa sasa, wanadhani kilikuwa kitabu cha Kumbukumbu la Torati, au namna yake ya mwanzo. Wanaonyesha kwamba matengenezo ya Yosia yanapatana sana na Kumbukumbu la Torati: ibada kukusanywa mahali pamoja anapopachagua Mungu, kuondolewa kwa mahali pa ibada ya sanamu na sanamu zenyewe, agano kusomwa kwa sauti mbele ya watu wote, na Pasaka kufanywa mahali pale palipochaguliwa.

Habari ya Yosia inasimuliwa katika kitabu cha Wafalme wa Pili, sura ya ishirini na mbili na ya ishirini na tatu. Mfalme alisikia neno la Mungu, akaliacha libadilishe yeye kwanza, kabla hajamwomba mtu mwingine yeyote abadilike. Basi hili hapa ni jambo la kufikiri. Unaposikia neno la Mungu, je, moyo wako ni laini, na ni jambo gani moja ambalo huenda linakuomba ubadilishe?