Mwanamke Hodari

Bado ni giza. Watu wengine wote nyumbani wamelala. Lakini taa ndogo ya udongo inawaka, na mwanamke mmoja tayari ameamka, mikono yake ikishughulika na sufu, akiipanga siku iliyo mbele yake.

Sura ya mwisho ya kitabu cha Mithali inaanza kwa namna isiyo ya kawaida. Inasema haya ni maneno ya Mfalme Lemueli, maneno ambayo mama yake alimfundisha. Hatujui Lemueli alikuwa nani, wala alitawala wapi. Lakini tunajua kwamba mama yake alijali sana atakuwa mtu wa namna gani. Alimwambia awasemee watu wasioweza kujisemea wenyewe, na awatetee maskini na wahitaji. Kisha kitabu kinafungwa kwa shairi linalomsifu mwanamke hodari. Kwa Kiebrania, maneno hayo yanamaanisha mwanamke mwenye thamani, mwenye uwezo na nguvu. Shairi linaanza kwa swali: mwanamke hodari namna hii, ni nani anayeweza kumpata? Thamani yake inapita sana ile ya vito vya bei kubwa.

Hebu tuyaone maisha yake katika mji mmoja wa Israeli ya kale. Kabla jua halijachomoza anaamka, ili kuhakikisha kwamba kila mtu nyumbani ana chakula, hata watumishi. Anachagua sufu na kitani, naye anafanya kazi kwa mikono iliyo tayari, akisokota uzi kwa kisokotea na kufuma nguo. Yeye ni kama meli ya mfanyabiashara, shairi linasema, akileta chakula chake kutoka mbali; huenda maana yake ni kwamba ananunua kwa busara sokoni. Analitazama shamba, analifikiria, kisha analinunua. Kwa fedha aliyoipata kwa kazi yake, anapanda shamba la mizabibu. Anashona mavazi ya kitani na mishipi, na kuwauzia wafanyabiashara. Anaona kwamba kazi yake ni nzuri, na taa yake inaendelea kuwaka mpaka usiku sana. Haya si maisha ya kukaa kimya bila kazi. Yeye ana nguvu, ana ustadi, na ni mfanyabiashara.

Lakini nguvu zake si za kazi peke yake. Mkono wake uko wazi kwa maskini, naye anawafikia wahitaji kwa mikono yote miwili. Mikono ile ile inayoshika kisokotea iko wazi kwa watu wenye shida. Majira ya baridi yanapofika na theluji kuanguka milimani, hana wasiwasi, kwa sababu watu wote wa nyumbani mwake wamevaa nguo za joto za rangi nyekundu. Mumewe anamwamini kabisa, naye anaheshimiwa anapoketi pamoja na wazee kwenye lango la mji. Kisha inakuja mistari miwili kati ya mizuri zaidi katika shairi hili. Amejivika uthabiti na heshima kama vazi, naye anatabasamu akiitazama siku zijazo. Anaweza kucheka akiyafikiria mambo yatakayokuja. Tena, maneno yake yamejaa hekima, na ulimi wake unafundisha upole. Anapozungumza, wema ndio unaotoka.

Mwishoni mwa shairi, familia yake inasimama kusema. Watoto wake wanainuka na kumwita mwenye heri. Mumewe naye anamsifu: wanawake wengi wamefanya mambo ya ajabu, lakini wewe umewapita wote. Na kisha shairi linatuambia siri yake. Si sura yake, wala si jinsi anavyovutia. “Upendeleo hudanganya, na uzuri ni ubatili; Bali mwanamke amchaye BWANA, atasifiwa.” Kumcha Bwana maana yake ni kumheshimu sana na kumtumaini kwa moyo wa kicho. Hapo ndipo nguvu zake zinapotoka. Mstari wa mwisho unaomba asifiwe hadharani: mpeni thawabu ya kazi ya mikono yake, na kazi zake zenyewe zimletee sifa mbele ya watu wote kwenye malango ya mji.

Shairi hili limejengwa kama alfabeti. Kwa Kiebrania, kila mstari kati ya mistari yake ishirini na miwili unaanza na herufi inayofuata ya alfabeti ya Kiebrania, kuanzia alefu mpaka tau. Shairi la namna hii linaitwa akrostiki. Lilifanya shairi kuwa rahisi kukariri, na lilibeba hisia ya ukamilifu: picha ya hekima kutoka A mpaka Z. Kitabu cha Mithali, kinachoanza kwa kuionyesha hekima kama mwanamke anayeita barabarani, kinamalizika kwa alfabeti hii ya maisha ya mwanamke mwenye hekima.

Utalikuta shairi hili katika kitabu cha Mithali, sura ya thelathini na moja, mstari wa kumi hadi wa thelathini na moja. Picha ya nguvu, ustadi, ukarimu na wema, iliyojengwa juu ya kumheshimu Mungu. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Ni nani mtu mwenye nguvu na mwema katika maisha yako, na unawezaje kumshukuru wiki hii?