Người nữ tài đức

Trời vẫn còn tối. Cả nhà vẫn đang say ngủ. Nhưng một ngọn đèn đất nhỏ đã được thắp lên, và một người phụ nữ đã thức dậy, đôi tay bận rộn với len, sắp xếp cho một ngày phía trước.

Chương cuối của sách Châm Ngôn mở đầu một cách khác thường. Chương ấy nói đây là lời của vua Lê-mu-ên, những lời mà mẹ người đã dạy người. Chúng ta không biết Lê-mu-ên là ai hay ông trị vì ở đâu. Nhưng chúng ta biết mẹ ông hết lòng quan tâm đến việc ông sẽ trở thành người như thế nào. Bà dạy ông hãy lên tiếng cho những người không thể tự lên tiếng cho mình, và hãy bênh vực người nghèo khó, thiếu thốn. Rồi cuốn sách khép lại bằng một bài thơ, ca ngợi một người nữ tài đức. Trong tiếng Hê-bơ-rơ, cụm từ ấy có nghĩa là một người nữ có giá trị, đảm đang và mạnh mẽ. Bài thơ bắt đầu bằng một câu hỏi: Một người nữ tài đức, ai sẽ tìm được? Giá trị nàng trổi hơn châu ngọc.

Bạn hãy hình dung đời sống của nàng trong một thị trấn của người Y-sơ-ra-ên thời xưa. Trước khi mặt trời mọc, nàng đã dậy để lo cho mọi người trong nhà đều có đồ ăn, kể cả các tôi tớ. Nàng chọn lựa lông chiên và gai, và vui lòng làm việc bằng chính đôi tay mình, kéo sợi bằng con quay và dệt vải. Bài thơ nói nàng giống như những chiếc tàu buôn bán, chở lương thực từ phương xa về, có lẽ nghĩa là nàng biết mua sắm khôn ngoan ở chợ. Nàng để ý một cánh đồng, suy tính kỹ, rồi mua lấy. Với tiền nàng tự làm ra, nàng trồng một vườn nho. Nàng may áo vải gai và đai lưng, rồi bán cho các nhà buôn. Nàng thấy công việc mình là tốt, và ngọn đèn của nàng cháy đến tận khuya. Đây không phải là một cuộc đời lặng lẽ, nhàn rỗi. Nàng mạnh mẽ, nàng khéo tay, và nàng là một người buôn bán giỏi.

Nhưng sức mạnh của nàng không chỉ nằm ở công việc. Nàng mở tay ra giúp kẻ khó khăn, giơ tay mình ra tiếp người nghèo khổ. Cũng chính đôi tay cầm con quay kéo sợi ấy luôn rộng mở với những người đang cần. Khi mùa đông đến và tuyết rơi trên các ngọn đồi, nàng chẳng lo lắng, vì cả nhà nàng đều mặc áo ấm màu đỏ sậm. Chồng nàng được kính trọng khi ngồi với các trưởng lão nơi cổng thành, và người hoàn toàn tin cậy nàng. Rồi đến hai câu đẹp nhất trong bài thơ. Nàng mặc lấy sức lực và oai phong, và khi nghĩ đến ngày sau, nàng vui cười. Nàng có thể mỉm cười trước những ngày sắp tới. Và nàng mở miệng ra cách khôn ngoan, phép tắc nhân từ ở nơi lưỡi nàng. Khi nàng nói, lời nhân từ tuôn ra.

Cuối bài thơ, gia đình nàng đứng dậy lên tiếng. Con cái nàng đứng dậy, chúc nàng được phước. Chồng nàng cũng khen ngợi nàng: có nhiều người nữ làm việc cách tài đức, nhưng nàng trổi hơn hết thảy. Và rồi bài thơ cho chúng ta biết bí quyết của nàng. Không phải nhan sắc, cũng không phải duyên dáng của nàng. Duyên là giả dối, sắc lại hư không; nhưng người nữ nào kính sợ Đức Giê-hô-va sẽ được khen ngợi. Kính sợ Đức Giê-hô-va nghĩa là tôn kính và tin cậy Ngài với lòng kính trọng sâu xa. Đó là nguồn sức mạnh của nàng. Câu cuối cùng xin cho nàng được khen ngợi trước mặt mọi người: hãy ban cho nàng bông trái của tay nàng, và để chính các công việc nàng khen ngợi nàng nơi các cổng thành.

Bài thơ này được dựng lên như một bảng chữ cái. Trong tiếng Hê-bơ-rơ, mỗi câu trong hai mươi hai câu đều bắt đầu bằng chữ cái kế tiếp của bảng chữ cái Hê-bơ-rơ, từ a-lép cho đến tau. Loại thơ này gọi là thơ chữ đầu. Nó giúp người ta dễ học thuộc lòng bài thơ hơn, và mang một ý nghĩa trọn vẹn: một bức chân dung của sự khôn ngoan từ A đến Z. Sách Châm Ngôn, mở đầu bằng hình ảnh sự khôn ngoan như một người nữ kêu gọi ngoài đường phố, khép lại bằng bảng chữ cái về cuộc đời của một người nữ khôn ngoan.

Bạn sẽ tìm thấy bài thơ này trong sách Châm Ngôn, chương ba mươi mốt, câu mười đến câu ba mươi mốt. Một bức chân dung của sức mạnh, sự khéo léo, lòng rộng rãi và sự nhân từ, bắt rễ từ lòng tôn kính Đức Chúa Trời. Vậy đây là một câu hỏi để bạn mang theo. Ai là một người vừa mạnh mẽ vừa nhân hậu trong đời bạn, và tuần này bạn có thể cảm ơn họ bằng cách nào?