Những bài ca trên đường

Con đường dốc đứng, nắng gay gắt, và những ngọn đồi phía trước dường như kéo dài mãi không thôi. Đâu đó trong đoàn người đi đường, có một người cất tiếng hát. Rồi từng người, từng người một, những người khác cùng hòa theo.

Ở Y-sơ-ra-ên thời xưa, luật pháp Môi-se truyền cho dân Đức Chúa Trời phải lên Giê-ru-sa-lem dự những kỳ lễ lớn: Lễ Vượt Qua vào mùa xuân, Lễ Các Tuần vào đầu mùa hạ, và Lễ Lều Tạm vào mùa thu. Cả làng cùng nhau lên đường, gia đình và hàng xóm, đi bộ nhiều ngày liền. Giê-ru-sa-lem nằm cao giữa vùng đồi núi, nên con đường nào dẫn đến đó cũng phải leo lên. Nằm gọn trong sách Thi Thiên là một tập nhỏ gồm mười lăm bài ca, từ Thi Thiên một trăm hai mươi đến một trăm ba mươi bốn. Bài nào cũng có cùng một dòng tựa: Bài ca đi lên. Những bài ca để đi lên. Nhiều người tin rằng đây là những bài ca mà khách hành hương đã hát trên con dốc ấy. Chúng ta hãy cùng đi với họ.

Bạn hãy hình dung một gia đình trên đường. Con lừa chở đầy đồ ăn và chăn mền. Chân bọn trẻ đã đau nhức. Con đường uốn lượn qua những ngọn đồi đá, loại nơi mà kẻ cướp có thể rình rập, nơi bàn chân có thể trượt trên đá lở. Và một người cha ngẩng đầu lên mà hát: Tôi ngước mắt lên trên núi, sự tiếp trợ tôi đến từ đâu? Đó là một câu hỏi thật. Ngoài chốn này, sự giúp đỡ đến từ đâu? Và câu trả lời vang lại, có lẽ từ cả đoàn người: Sự tiếp trợ tôi đến từ Đức Giê-hô-va, là Đấng đã dựng nên trời và đất. Không phải từ những ngọn đồi. Mà từ Đấng đã dựng nên những ngọn đồi.

Bài ca tiếp tục, và nghe như một lời chúc phước dành cho người lữ khách. Ngài không để chân ngươi trượt ngã. Đấng gìn giữ ngươi không hề buồn ngủ. Thật vậy, Đấng gìn giữ Y-sơ-ra-ên không hề chợp mắt, cũng không ngủ. Ban đêm, khi cả nhà nằm xuống bên đống lửa và có một người thức canh, họ có thể nhớ rằng Đức Chúa Trời mới là người canh gác thật. Đức Giê-hô-va là bóng che ở bên hữu ngươi, bài ca nói. Mặt trời sẽ không giọi ngươi lúc ban ngày, mặt trăng cũng không hại ngươi trong ban đêm. Rồi những câu cuối, như một bàn tay đặt lên vai: Đức Giê-hô-va sẽ gìn giữ ngươi khi ra khi vào, từ nay cho đến đời đời. Mỗi bước của chuyến đi này, và mỗi chuyến đi về sau nữa.

Và rồi, sau nhiều ngày đi bộ, họ vượt qua sườn đồi cuối cùng, và kìa, nó đây rồi. Giê-ru-sa-lem. Những bức tường, những cổng thành, đền thờ sáng rực trên ngọn đồi. Giờ đây bài ca đổi khác. Thi Thiên một trăm hai mươi hai, một bài ca của Đa-vít, bừng lên: Tôi vui mừng khi người ta nói với tôi rằng, Ta hãy đi đến nhà Đức Giê-hô-va. Hỡi Giê-ru-sa-lem, chân chúng ta đang đứng trong các cổng ngươi! Các chi phái Y-sơ-ra-ên cùng nhau đi lên đây để cảm tạ danh Đức Giê-hô-va. Và khách hành hương kết thúc bằng một lời cầu nguyện cho chính thành ấy: Hãy cầu hòa bình cho Giê-ru-sa-lem. Nguyện hòa bình ở trong vách tường ngươi. Vì cớ anh em và bạn hữu tôi, tôi sẽ nói, nguyện hòa bình ở trong ngươi. Những người xa lạ từ khắp mọi miền đất nước, đến nơi như một dân tộc, cùng cầu nguyện cho hòa bình.

Có một truyền thống xưa của người Do Thái về những bài ca này. Sách Mishnah, một tập hợp những lời dạy của người Do Thái được ghi chép lại vào khoảng năm hai trăm, mô tả đền thờ ở Giê-ru-sa-lem. Sách ấy nói rằng có mười lăm bậc thang đi từ Sân Phụ Nữ lên sân bên trong, tương ứng với mười lăm Bài ca đi lên trong sách Thi Thiên. Sách ấy nói rằng người Lê-vi đứng trên những bậc thang đó mà ca hát. Mười lăm bậc thang, mười lăm bài ca đi lên.

Bạn sẽ tìm thấy hai bài ca này trong Thi Thiên một trăm hai mươi mốt và một trăm hai mươi hai. Những bài ca cho đôi chân mỏi mệt trên một con đường dài, và một tiếng reo mừng khi đến nơi. Vậy đây là một câu hỏi để bạn mang theo. Khi con đường phía trước trông dài hay khó đi, bạn tìm sự giúp đỡ ở đâu?