Tamari

Umati wa watu unamkokota mwanamke kijana kuelekea ukingo wa mji. Baba mkwe wake ameamuru auawe. Hasemi neno. Anamtumia tu kifurushi kidogo: muhuri, kamba yake, na fimbo ya kutembelea. Na kila kitu kinabadilika.

Habari hii inatoka katikati ya kitabu cha Mwanzo, wakati ambapo Yusufu ametoka tu kuuzwa Misri na ndugu zake. Mmoja wa ndugu hao, Yuda, ameiacha familia yake na kushuka kuishi kati ya Wakanaani karibu na mji uitwao Adulamu. Anaoa mwanamke Mkanaani, nao wanapata wana watatu: Eri, Onani na Shela. Eri anapokua, Yuda anamtafutia mke. Jina lake ni Tamari. Katika ulimwengu ule, mjane asiye na watoto hakuwa na ulinzi wowote karibu. Desturi ilisema kwamba mtu akifa bila mtoto, ndugu yake amwoe mjane wake, ili mwana azaliwe wa kulibeba jina na urithi wa marehemu.

Mwanzo inasema waziwazi kwamba Eri alikuwa mbaya machoni pa Bwana, naye akafa. Yuda anampa Tamari mwanawe wa pili, Onani, ili amwinulie ndugu yake mtoto. Lakini Onani hataki mtoto atakayebeba jina la ndugu yake na kugawana urithi. Anakataa wajibu wake kwa siri, na jambo hilo pia linamchukiza Bwana, naye Onani anakufa. Sasa Yuda anaogopa. Wana wawili wamekwisha kuondoka. Anamtazama Tamari na kujiuliza kama yeye ndiye chanzo cha matatizo. Kwa hiyo anamwambia, rudi nyumbani kwa baba yako, ukae mjane mpaka mwanangu Shela akue. Lakini Yuda hana nia ya kuitimiza ahadi hiyo. Tamari anarudi nyumbani, na anangoja. Miaka inapita. Shela anakua. Hakuna anayetuma kumwita.

Kisha mke wa Yuda anafariki, na baada ya siku za maombolezo anapanda kwenda Timna, wanakokatwa manyoya kondoo wake. Tamari anasikia kwamba anakuja. Anavua mavazi yake ya ujane, anajifunika kwa shela, na kuketi kando ya njia kwenye lango la Enaimu. Yuda hamtambui. Anadhani ni mwanamke wa njiani, anamwomba awe naye. Tamari anauliza atampa nini. Mwanambuzi kutoka kundi langu, anasema. Basi nipe rehani mpaka utakapomtuma, anajibu. Rehani gani? Muhuri wako na kamba yake, na fimbo iliyo mkononi mwako. Yuda anavikabidhi. Tamari anapata mimba. Kisha anarudi nyumbani na kuvaa tena mavazi yake ya ujane. Rafiki wa Yuda anapokuja na yule mwanambuzi, hakuna mwanamke pale. Hakuna mtu aliyewahi kumwona.

Kama miezi mitatu baadaye, Yuda anaambiwa: mkweo Tamari ana mimba. Yuda anawaka hasira, na anaamuru atolewe nje achomwe moto. Wanapomtoa nje, Tamari anamtumia ujumbe. Mwenye vitu hivi ndiye baba wa mtoto wangu. Je, unavitambua? Muhuri, kamba, fimbo. Yuda anavitambua mara moja. Ni vyake. Na wakati huo Yuda anafanya jambo ambalo hajawahi kulifanya. Anasema ukweli juu yake mwenyewe. “Yeye ana haki kuliko mimi, kwa kuwa sikumpa Shela mwanangu.” Miezi kadhaa baadaye, Tamari anazaa mapacha, Peresi na Zera. Na Peresi anakuwa babu wa Daudi, na wa Yesu.

Muhuri wa Yuda huenda ulikuwa silinda ndogo au kibao cha jiwe lililochongwa, kilichovaliwa shingoni kwa kamba. Wanaakiolojia wamegundua maelfu ya mihuri ya namna hiyo kote katika Mashariki ya Karibu ya kale. Mtu aliubonyeza kwenye udongo laini ili kutia sahihi mikataba na kuweka alama juu ya mali yake. Ulifanya kazi kama sahihi na kitambulisho kwa pamoja. Kumkabidhi mgeni muhuri huo, pamoja na fimbo yake, lilikuwa jambo la ajabu sana, na ulikuwa ushahidi ambao hakuna mtu angeweza kuubishia.

Habari ya Tamari iko katika Mwanzo sura ya thelathini na nane, na Mathayo anamkumbuka kwa jina katika orodha ya kwanza ya ukoo wa Yesu. Si habari nadhifu. Lakini ni habari ya mwanamke aliyedhulumiwa ambaye hakukubali kusahaulika, na mtu mwenye kiburi aliyekiri hatimaye kwamba alikosea. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Unapoonyeshwa kwamba umemtendea mtu isivyo haki, je, uko tayari kusema, kama Yuda, yeye ana haki kuliko mimi?