Ta-ma

Một đám đông lôi một người phụ nữ trẻ ra phía cổng thành. Cha chồng nàng đã ra lệnh xử tử nàng. Nàng không nói một lời. Nàng chỉ gửi đến ông một gói nhỏ: một con dấu, một sợi dây, và một cây gậy. Và mọi chuyện thay đổi.

Câu chuyện này nằm ở giữa sách Sáng Thế Ký, đúng lúc Giô-sép vừa bị các anh bán sang Ai Cập. Một trong những người anh ấy là Giu-đa. Ông đã rời gia đình, xuống sống giữa người Ca-na-an, gần một thành tên là A-đu-lam. Ông cưới một người vợ Ca-na-an, và họ có ba con trai: Ê-rơ, Ô-nan và Sê-la. Khi Ê-rơ lớn lên, Giu-đa cưới vợ cho anh. Người vợ ấy tên là Ta-ma. Thời đó, một góa phụ không con hầu như chẳng có ai che chở. Theo phong tục, nếu một người đàn ông qua đời mà chưa có con, thì em trai người ấy phải cưới người góa phụ, để một đứa con trai sau này nối danh và giữ phần sản nghiệp cho người đã khuất.

Sách Sáng Thế Ký nói thẳng rằng Ê-rơ là người gian ác trước mặt Đức Giê-hô-va, và anh đã chết. Giu-đa trao Ta-ma cho người con thứ hai là Ô-nan, để sinh con nối dòng cho anh mình. Nhưng Ô-nan không muốn có một đứa con mang tên anh mình và chia phần sản nghiệp. Anh lén lút chối bỏ bổn phận ấy, và điều đó cũng không đẹp lòng Đức Giê-hô-va, nên Ô-nan cũng chết. Bây giờ Giu-đa sợ hãi. Hai con trai đã mất. Ông nhìn Ta-ma và tự hỏi phải chăng nàng là nguyên nhân. Vì vậy ông bảo nàng: con hãy về nhà cha con, ở góa cho đến khi Sê-la, con trai ta, khôn lớn. Nhưng Giu-đa chẳng hề có ý giữ lời hứa ấy. Ta-ma trở về và chờ đợi. Năm tháng trôi qua. Sê-la đã lớn. Vẫn không ai đến đón nàng.

Rồi vợ Giu-đa qua đời. Sau thời gian để tang, ông lên Thim-na, nơi người ta đang hớt lông chiên của ông. Ta-ma nghe tin ông sắp đến. Nàng cởi bỏ áo góa phụ, lấy khăn che mặt, rồi ngồi bên đường, nơi cửa thành Ê-na-im. Giu-đa không nhận ra nàng. Ông tưởng nàng là một người phụ nữ ngồi đợi khách bên đường, và ông muốn đến với nàng. Nàng hỏi ông sẽ cho nàng gì. Ông đáp: một con dê con trong bầy của ta. Nàng nói: vậy ông hãy để lại một vật làm tin cho đến khi ông gửi dê đến. Vật gì? Con dấu của ông với sợi dây, và cây gậy ông đang cầm. Giu-đa trao cả cho nàng. Rồi nàng có thai. Sau đó nàng về nhà và mặc lại áo góa phụ. Khi bạn của Giu-đa mang dê con đến, thì chẳng thấy người phụ nữ nào cả. Không ai từng thấy người như thế ở đó.

Khoảng ba tháng sau, có người báo cho Giu-đa: Ta-ma, con dâu ông, đang mang thai. Giu-đa nổi giận, ra lệnh đem nàng ra mà thiêu đi. Khi người ta dẫn nàng ra, Ta-ma sai người nhắn với ông: người làm chủ những vật này chính là cha của đứa con tôi. Xin ông nhận xem những vật này của ai. Con dấu, sợi dây, cây gậy. Giu-đa nhận ra ngay. Đó là đồ của ông. Và giây phút ấy, Giu-đa làm một điều ông chưa từng làm. Ông nói thật về chính mình. Nàng công chính hơn ta, vì ta đã không cho Sê-la, con trai ta, làm chồng nàng. Vài tháng sau, Ta-ma sinh đôi hai con trai, Phê-rết và Xê-rách. Và Phê-rết trở thành tổ tiên của vua Đa-vít, và của Chúa Giê-xu.

Con dấu của Giu-đa có lẽ là một ống trụ nhỏ hay một con dấu bằng đá chạm khắc, đeo trên sợi dây quanh cổ. Các nhà khảo cổ đã tìm được hàng nghìn con dấu như thế khắp vùng Cận Đông cổ đại. Người ta ấn con dấu vào đất sét mềm để ký giao kèo và đánh dấu tài sản của mình. Nó vừa giống chữ ký, vừa giống thẻ căn cước. Trao con dấu ấy, cùng với cây gậy, cho một người lạ là một việc hết sức lạ lùng, và đó là bằng chứng không ai có thể chối cãi.

Câu chuyện của Ta-ma nằm trong sách Sáng Thế Ký chương ba mươi tám, và Ma-thi-ơ đã nhắc tên bà trong bản gia phả đầu tiên của Chúa Giê-xu. Đây không phải là một câu chuyện êm đẹp. Nhưng đó là câu chuyện về một người phụ nữ bị đối xử bất công nhưng không chịu bị lãng quên, và một người đàn ông kiêu hãnh cuối cùng đã nhận mình sai. Vậy đây là câu hỏi để bạn mang theo. Khi ai đó chỉ cho bạn thấy bạn đã đối xử bất công với một người, bạn có sẵn lòng nói như Giu-đa: người ấy công chính hơn tôi không?