Ezra Anasoma Torati

Maelfu ya watu wanajaza uwanja wa mji mapambazuko. Juu ya jukwaa refu la mbao, mwandishi mzee anakunjua gombo. Mara linapofunguliwa, umati wote unasimama kwa miguu yake. Kisha, kimya.

Kuta za Yerusalemu zimesimama tena, zimejengwa upya kwa siku hamsini na mbili tu chini ya Nehemia. Malango yamewekwa mahali pake. Jamaa zimerudi kukaa katika miji. Sasa ni mwezi wa saba wa mwaka, mwezi uliojaa siku takatifu katika torati ya Mungu. Na watu wanakusanyika kama mtu mmoja, wanaume na wanawake na kila mtoto aliye na umri wa kuweza kuelewa, katika uwanja ulio wazi mbele ya Lango la Maji. Wanaomba jambo moja tu. Ezra, kilete kitabu cha torati ya Musa.

Ezra alikuwa kuhani na mwandishi, mtu aliyeyatoa maisha yake kujifunza torati ya Mungu na kuifundisha. Jukwaa la mbao limejengwa kwa ajili ya siku hii, na Ezra anapanda juu, viongozi kumi na watatu wakiwa wamesimama kando yake. Analifungua gombo machoni pa watu wote, nao wote wanasimama. Ezra anamhimidi Bwana, Mungu mkuu. Na umati unajibu huku mikono yao ikiwa imeinuliwa juu. Amina. Amina. Kisha wanainamisha vichwa vyao na kuabudu, nyuso zao zikielekea chini mpaka ardhini.

Kisha usomaji unaanza. Ezra anasoma tangu asubuhi na mapema mpaka adhuhuri, na watu wanasikiliza kwa makini, kwa saa nyingi, wakiwa wamesimama nje wazi. Lakini kusikia si sawa na kuelewa. Basi kundi la Walawi linapita katikati ya watu, likiwasaidia. Wanasoma katika torati kwa uwazi, na kufafanua maana yake, ili kila mtu aelewe kinachosomwa. Hebu jione pale. Mtoto anavuta mkono wa nguo na kuuliza neno fulani lina maana gani. Mwalimu anachuchumaa na kumweleza. Kila upande wa uwanja, vikundi vidogo vinasogeleana, vikisikiliza, vikiuliza.

Na watu wanapoelewa, jambo fulani linatokea. Wanaanza kulia. Huenda wanasikia jinsi walivyopotoka mbali na yale Mungu aliyowaagiza. Huenda wanaikumbuka miaka ya uhamisho. Kila mahali uwanjani, watu wanalia. Lakini Nehemia liwali, Ezra na Walawi wanawazuia. Siku hii ni takatifu kwa Bwana Mungu wenu. Msiomboleze. Msilie. Nendeni nyumbani mkasherehekee. Kuleni vinono na kunywa vitamu, na mwapelekee sehemu wale wasio na kitu kilichoandaliwa. Msihuzunike, “kwa maana furaha ya BWANA ni nguvu zenu.” Basi watu wanakwenda na kusherehekea kwa furaha kuu, kwa sababu wameyaelewa maneno waliyosomewa.

Siku iliyofuata, wakuu wa jamaa wanarudi kwa Ezra ili kujifunza zaidi. Nao wanagundua jambo lililoandikwa katika torati. Katika mwezi huu wa saba, watu wa Mungu wanapaswa kukaa katika vibanda vilivyotengenezwa kwa matawi, ili kukumbuka jinsi babu zao walivyoishi jangwani. Basi watu wanakwenda milimani na kurudi na matawi ya mizeituni, ya mihadasi na ya mitende. Wanajenga vibanda kila mahali. Juu ya madari ya nyumba zao, katika nyua zao, katika nyua za hekalu, katika viwanja vya mji. Tangu siku za Yoshua, Biblia inasema, hawakuwa wameishika sikukuu kwa namna hii. Kwa siku saba Ezra anasoma katika kitabu cha torati, na kuna furaha kubwa mno.

Kwa nini watu walihitaji msaada ili kuelewa? Kufikia wakati huo, Wayahudi wengi walikuwa wamekua wakizungumza Kiaramu, lugha ya kila siku ya milki ya Uajemi, ilhali torati iliandikwa kwa Kiebrania. Baadaye Nehemia mwenyewe analalamika kwamba baadhi ya watoto hawakuweza kuzungumza lugha ya Yuda. Mapokeo ya kale ya Kiyahudi, yaliyoandikwa katika Talmudi, yalielewa ufafanuzi wa Walawi hapa kuwa ulihusisha pia kutafsiri, chanzo cha tafsiri za baadaye za Kiaramu zinazoitwa Targumu. Wataalamu wengine wanauelewa kuwa ufafanuzi tu.

Ezra anasoma torati. Utaipata habari hii katika kitabu cha Nehemia, sura ya nane. Watu walisikiliza, wakaelewa, na kuelewa huko kuliwaleta kwanza kwenye machozi, kisha kwenye furaha. Neno la Mungu halikukusudiwa kubaki limefungiwa ndani ya gombo. Lilikusudiwa kufafanuliwa, kueleweka, na kufuatwa maishani. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Unapolisikia neno la Mungu, ni nani anayekusaidia kulielewa, na wewe ungeweza kumsaidia nani?