The audio for this story is being produced. You can read it below.
Otu eze banyere n'ụlọ nsọ, jide akwụkwọ ozi n'aka. Iyi egwu jupụtara n'ime ya. O zoghị ya. O dọwaghị ya. O meghere ya n'ihu Onyenwe anyị, kpee ekpere.
Hezekaya bụ eze Juda, Ndị Eze nke Abụọ kwukwara na ọ tụkwasịrị Onyenwe anyị, Chineke Izrel, obi. O wepụrụ arụsị. O tiwakwara agwọ bronz ochie ahụ si n'oge Mosis, n'ihi na ndị mmadụ amalitela ịsụrụ ya ihe nsure ọkụ na-esi ísì ụtọ. Ma otu mba kacha ike n'ụwa na-abịa. Asiria. N'afọ nke iri na anọ nke ọchịchị Hezekaya, Eze Senakerib nke Asiria wakporo Juda, nara obodo ya ndị nwere mgbidi, otu n'otu. Hezekaya gbalịrị iji ego zụta udo. O wepụchara ọlaọcha niile n'ụlọ akụ, kpụchapụ ọlaedo dị n'ọnụ ụzọ ụlọ nsọ. O zughị.
Ndị isi ndị agha Asiria rutere n'èzí Jerusalem, ya na nnukwu ìgwè ndị agha. Ha guzoro n'akụkụ ọwa mmiri nke ọdọ mmiri dị n'elu, onye isi na-ekwuchitere ha wee tikue ndị nọ n'elu mgbidi mkpu n'asụsụ Hibru, ka onye ọ bụla na-ege ntị ghọta. Gịnị ka unu tụkwasịrị obi? Ijipt? Ijipt bụ ahịhịa achara gbawara agbawa, nke ga-adụpu aka onye ọ bụla dabere na ya. Unu ekwela ka Hezekaya gwa unu na Onyenwe anyị ga-azọpụta unu. Ọ̀ dị chi mba ọ bụla zọpụtara ala ya n'aka eze Asiria? Ndị isi Hezekaya rịọrọ ya, biko, jiri asụsụ Aramaịk gwa anyị okwu. Ọ bụghị Hibru, ebe ndị nọ n'elu mgbidi ga-anụ. Ọ naanị tiri mkpu ike karịa. Ndị nọ n'elu mgbidi ekwughị ihe ọ bụla. Ọ dịghị otu okwu. Eze nyere iwu, unu azala ya.
Mgbe Hezekaya nụrụ akụkọ ahụ, ọ dọwara uwe ya, yikwasị akwa mkpe siri ike, banye n'ụlọ Onyenwe anyị. O zigara ndị isi ya n'ebe onye amụma Aịzaya nọ. Nke a bụ ụbọchị nsogbu, ka ozi ahụ kwuru. Ike adịkwaghị anyị. Aịzaya zighachiri azịza si n'aka Chineke. Atụla egwu okwu ndị ahụ ị nụrụ. Ma n'oge na-adịghị anya, akwụkwọ ozi si n'aka Senakerib n'onwe ya bịarutere, ya na otu ozi ahụ. Chineke gị apụghị igbochi m. Ọ dịghị chi gbochiri m.
Hezekaya gụrụ akwụkwọ ozi ahụ. Mgbe ahụ ọ rịgoro n'ụlọ nsọ, gbasaa ya n'ihu Onyenwe anyị, kpee ekpere.
Onyenwe anyị, Chineke Izrel, onye nọ n'ocheeze n'elu kerubim, naanị gị bụ Chineke n'ebe alaeze niile nke ụwa nọ. Ị kere eluigwe na ụwa. Gee ntị, Onyenwe anyị, nụ. Meghee anya gị, Onyenwe anyị, hụ. Ọ bụ eziokwu na ndị eze Asiria ebibiela mba dị iche iche, tụba chi ha n'ọkụ, n'ihi na ha abụghị chi, kama osisi na nkume aka mmadụ kpụrụ. Ugbu a, Onyenwe anyị Chineke anyị, zọpụta anyị n'aka ya, ka alaeze niile nke ụwa wee mara na naanị gị bụ Onyenwe anyị.
Aịzaya zigaara eze ozi. Chineke anụla. Eze Asiria akwala Onye Nsọ Izrel emo, ọ gaghịkwa agbanahụ ya. Ọ gaghị abata n'obodo a, ọ gaghịkwa agba akụ n'ime ya. N'abalị ahụ, mmụọ ozi Onyenwe anyị pụrụ gaa n'ụlọikwuu ndị Asiria. Mgbe ụtụtụ bịara, Ndị Eze nke Abụọ kwuru na otu narị puku na puku iri asatọ na ise n'ime ndị agha ahụ dina n'ala, nwụrụ anwụ. Senakerib kwakọrọ ụlọikwuu ya laghachi Ninive. Jerusalem ka guzokwa.
Anyị nwekwara akụkọ nke Senakerib n'onwe ya. Akụkọ ọchịchị ya, nke e dere n'elu ihe ụrọ nwere ọtụtụ akụkụ, ndị ka dị taa, na-etu ọnụ na o weere obodo iri anọ na isii nke Hezekaya nwere mgbidi, nakwa na o mechiri Hezekaya na Jerusalem dị ka nnụnụ n'ime ọnụ ụlọ nnụnụ. Ha depụtara ụtụ dị arọ Hezekaya zitere. Ma n'agbanyeghị ntu ọnụ ha niile, akụkọ ndị ahụ ekwughị mgbe ọ bụla na Senakerib weere Jerusalem. Mbadamba nkume a kpụrụ akpụ site n'obí eze ya dị na Ninive, ndị dị ugbu a n'ụlọ ngosi ihe mgbe ochie a na-akpọ British Museum, na-eme mmemme ọgbụgba gburugburu o mere obodo ọzọ dị na Juda, Lakish.
A kọrọ akụkọ Hezekaya na Ndị Eze nke Abụọ, isi nke iri na asatọ na nke iri na itoolu. E gbara ya gburugburu, ndị iro karịrị ya n'ọnụ ọgụgụ, a kwakwara ya emo. Ya mere o mere ihe kacha chọọ obi ike ọ maara. O were iyi egwu ahụ gbasaa ya n'ihu Chineke. Lee ihe ị ga-atụgharị uche na ya. Olee akwụkwọ ozi ị na-ebu ugbu a, nchegbu ma ọ bụ egwu ahụ, oleekwa otú ọ ga-adị ma i gbasaa ya n'ihu Onyenwe anyị?
Something to think about
Olee nchegbu ma ọ bụ egwu ị na-ebu ugbu a, oleekwa otú ọ ga-adị ma i gbasaa ya n'ihu Onyenwe anyị?
Read the passage
This retelling follows 2 Ndị Eze 18–19. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- James B. Pritchard, ed., Ancient Near Eastern Texts Relating to the Old Testament (3rd ed., 1969) — Nsụgharị Bekee nke akụkọ ọchịchị Senakerib: obodo iri anọ na isii nwere mgbidi, Hezekaya e mechiri dị ka nnụnụ n'ime ọnụ ụlọ nnụnụ, na ụtụ ahụ.
- Mordechai Cogan and Hayim Tadmor, II Kings (Anchor Bible 11, 1988) — Nkọwa na-atụnyere 2 Ndị Eze 18–19 na ihe ndekọ Asiria.
- David Ussishkin, The Conquest of Lachish by Sennacherib (1982) — Ọmụmụ banyere ihe a kpụrụ akpụ nke Lakish site n'obí eze Senakerib dị na Ninive.
- 2 Kings 18:13–16 — Akụkọ Baịbụl banyere mwakpo ahụ na ụtụ Hezekaya.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.