Mungu Aliyakusudia Mema

Mzee mmoja anaketi kitandani. Haoni karibu kitu. Wavulana wawili wamesimama mbele yake, na baba yao kwa uangalifu anamweka yule mkubwa upande wa mkono wa kuume wa mzee. Lakini mzee ananyoosha mikono yake, anaipishanisha, na kuuweka mkono wake wa kuume juu ya kichwa cha mvulana mdogo.

Yakobo, anayeitwa pia Israeli, ameishi Misri kwa miaka kumi na saba. Ana umri wa miaka mia moja na arobaini na saba, naye ni mgonjwa. Mwanawe Yusufu, mtawala wa Misri, anaharakisha kufika kando ya kitanda chake pamoja na wanawe wawili, Manase na Efraimu, wote wawili waliozaliwa Misri. Yakobo anakusanya nguvu zake. Anakumbuka jinsi Mungu alivyomtokea zamani huko Betheli na kuahidi kwamba familia yake itakuwa watu wengi. Wanao hawa wawili, anamwambia Yusufu, watahesabiwa kuwa wangu, kama vile Reubeni na Simeoni.

Basi wavulana wanasogea karibu, naye Yakobo anaipishanisha mikono yake. Yusufu anadhani baba yake amekosea. Anaushika mkono wa baba yake ili kuuhamisha. Sivyo, baba yangu. Huyu ndiye mzaliwa wa kwanza. Lakini Yakobo anakataa. Najua, mwanangu, najua. Mdogo atakuwa mkuu zaidi kuliko mkubwa. Jambo hili linajirudia tena na tena katika Mwanzo: Isaka badala ya Ishmaeli, Yakobo badala ya Esau, Yusufu badala ya kaka zake wakubwa. Uchaguzi wa Mungu haufuati kila mara mpangilio wa kawaida. Kisha Yakobo anawaombea wavulana. Mungu aliyekuwa mchungaji wangu maisha yangu yote mpaka leo, malaika aliyeniokoa na kila baya, na awabariki vijana hawa.

Kisha Yakobo anawaita wanawe wote kumi na wawili. Kusanyikeni msikilize, mkamsikie Israeli baba yenu. Maneno yake ya mwisho kwao ni ya kweli, na baadhi ni magumu kusikia. Reubeni, Simeoni na Lawi wanakumbushwa makosa waliyoyatenda. Lakini Yuda, yule ndugu aliyewahi kujitoa mwenyewe badala ya Benyamini, anasikia kwamba yeye ni kama simba, na kwamba fimbo ya kifalme haitamwacha. Wasomaji Wayahudi wamesikia katika mstari huo ukoo wa kifalme wa Mfalme Daudi; Wakristo nao wamesikia ahadi inayomwelekea Masihi. Juu ya Yusufu, Yakobo anasema habari za mzabibu uzaao kando ya chemchemi. Wapiga mishale walimshambulia kwa uchungu, lakini upinde wake ulibaki imara, ukitiwa nguvu na Shujaa wa Yakobo. Kisha Yakobo anaomba azikwe katika pango alilolinunua babu yake Ibrahimu, huko Kanaani. Anaikunja miguu yake kitandani, anakata roho, na kukusanywa pamoja na watu wake.

Yusufu anajitupa juu ya uso wa baba yake na kulia. Matabibu wa Misri wanampaka Yakobo dawa ya kuhifadhi mwili, na Misri yote inamwombolezea kwa siku sabini. Kisha msafara mkubwa, wa magari na wapanda farasi na maafisa wa Farao, unasafiri njia yote mpaka Kanaani. Huko wanawe wanamzika katika pango la Makpela, kando ya Ibrahimu na Sara, Isaka na Rebeka, na Lea.

Wakiwa wamerudi Misri, hofu ya baridi inawashika ndugu zake Yusufu. Baba yao hayupo tena. Itakuwaje kama Yusufu alikuwa mwema kwa ajili ya baba tu? Itakuwaje kama sasa atatulipa kisasi? Kwa hiyo wanamtumia ujumbe. Kabla hajafa, baba yako alikuomba uwasamehe ndugu zako. Yusufu anaposikia hayo, analia. Ndugu zake wanakuja na kujitupa chini mbele yake. Sisi tu watumwa wako. Naye Yusufu anasema, Msiogope. Je, mimi niko mahali pa Mungu? “Ninyi mlikusudia mabaya juu yangu, lakini Mungu aliyakusudia kuwa mema,” ili awaokoe watu wengi, kama anavyofanya leo. Kwa hiyo msiogope. Nitawatunza ninyi na watoto wenu wadogo. Naye anawafariji na kusema nao kwa upole. Miaka mingi baadaye, Yusufu mwenyewe anapokaribia kufa, anawaambia, Hakika Mungu atawajia kuwasaidia, na kuwapandisha kutoka katika nchi hii. Na hivyo ndivyo kitabu cha Mwanzo kinavyoishia, kwa jeneza huko Misri, na familia inayomsubiri Mungu alitimize neno lake.

Mazishi ya Yakobo yanaelezwa kwa namna ya Kimisri kabisa. Mwanzo inasema kuuhifadhi mwili kulichukua siku arobaini na kwamba Misri iliomboleza kwa siku sabini. Mwanahistoria Mgiriki Herodoto, aliyeitembelea Misri katika karne ya tano kabla ya Kristo, aliandika kwamba wahifadhi wa maiti waliuacha mwili ukiwa umefunikwa kwa natroni, chumvi ya asili inayoukausha, kwa siku sabini kabla ya kuuzungushia sanda. Yakobo, mchungaji kutoka Kanaani, aliheshimiwa kama Mmisri mkuu, lakini wanawe walimbeba kumrudisha nyumbani katika nchi ya ahadi.

Yakobo anawabariki wanawe. Utaipata habari hii katika Mwanzo sura ya arobaini na nane hadi ya hamsini. Ndugu zake Yusufu walikusudia kumdhuru, naye Yusufu akakataa kuchukua nafasi ya Mungu kama hakimu. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Mtu anapokukosea, je, utamwachia Mungu jambo hilo, na kuchagua kusema kwa upole?