Yusufu: Kutoka Shimoni Hadi Jumbani mwa Mfalme

Mtu mwenye mamlaka makubwa amesimama ndani ya jumba la kifalme huko Misri, akilia kwa sauti kubwa hata watu wote wa nyumba wanasikia. Mbele yake wamesimama kaka zake, wale waliomuuza zamani kuwa mtumwa. Hawamtambui. Bado.

Yusufu alikuwa mmoja wa ndugu kumi na wawili, wana wa Yakobo, mfugaji aliyeishi Kanaani. Yakobo alikuwa na mwana aliyempenda kuliko wengine, na kila mtu alijua. Alikuwa Yusufu, mwana wa uzee wake. Yakobo akampa joho la pekee, lililopambwa vizuri. Yusufu pia aliota ndoto. Miganda ya nafaka ikiuinamia mganda wake. Jua, mwezi na nyota kumi na moja zikimwinamia yeye. Akawasimulia kaka zake. Hilo halikusaidia. Mwanzo inasema kaka zake walimchukia, wala hawakuweza kusema naye kwa amani.

Siku moja Yakobo akamtuma Yusufu, kijana wa miaka kumi na saba, akawaangalie kaka zake waliokuwa wakichunga makundi mbali na nyumbani. Wakamwona akija, amevaa lile joho. “Tazama, yule mwota ndoto anakuja,” wakasema. Baadhi yao walitaka kumuua. Reubeni, mzaliwa wa kwanza, akawazuia. Basi wakamvua joho lake, wakamtupa ndani ya kisima kitupu, shimo kavu ardhini. Kisha msafara wa wafanyabiashara ukapita, ukibeba manukato kwenda Misri. Yuda akapata wazo. Kwa nini tusimuuze? Wakafanya hivyo, kwa vipande ishirini vya fedha. Wakalichovya lile joho katika damu ya mbuzi, wakampelekea baba yao. Yakobo akalia, wala hakukubali kufarijiwa.

Huko Misri, Yusufu aliuzwa kwa Potifa, afisa wa Farao. Na Mwanzo inasema jambo linalosikika katika hadithi yote. Bwana alikuwa pamoja na Yusufu. Alifanya kazi kwa bidii, na Potifa akamweka kuwa msimamizi wa vitu vyote. Lakini mke wa Potifa akamsingizia uongo, na Yusufu akatupwa gerezani. Hata huko, Bwana alikuwa pamoja naye. Maafisa wawili wa Farao, mnyweshaji wake na mwokaji wake, waliota ndoto zilizowasumbua, na Yusufu akazifasiri. Yote yakatokea kama alivyosema. Kisha Farao mwenyewe akaota. Ng’ombe saba wanono wakimezwa na ng’ombe saba waliokonda. Masuke saba yaliyojaa yakimezwa na masuke saba yaliyonyauka. Yusufu akatolewa shimoni gerezani. “Si mimi,” akamwambia Farao, “ila Mungu atampa Farao jibu.” Miaka saba ya shibe ilikuwa inakuja, kisha miaka saba ya njaa. Hifadhini nafaka sasa. Farao akavua pete yake ya muhuri akaitia mkononi mwa Yusufu, akamvika mavazi ya kitani safi, na kumtia mkufu wa dhahabu shingoni. Mtumwa wa shimoni sasa alikuwa wa pili baada ya Farao katika Misri yote.

Njaa ikaja, kama vile Mungu alivyoonyesha. Ikafika Kanaani pia, na Yakobo akawatuma wanawe kumi Misri kununua nafaka. Wakainama sana mbele ya mtawala. Hawakujua kabisa kwamba ni Yusufu. Akawajaribu. Akasema nao kwa ukali. Akamzuia ndugu mmoja, Simeoni, akadai walete ndugu yao mdogo kabisa, Benyamini. Baadaye, akaagiza kikombe chake cha fedha kifichwe ndani ya gunia la Benyamini. Na kisha Yuda, yule yule Yuda aliyewahi kumuuza Yusufu, akasogea mbele na kuomba yeye mwenyewe awe mtumwa, ili Benyamini arudi nyumbani kwa baba yao. Yusufu hakuweza kujizuia tena. Akawatoa watu wengine wote chumbani, akalia kwa sauti.

“Mimi ni Yusufu, ndugu yenu, mliyemuuza aletwe Misri. Msihuzunike, wala msijikasirikie kwa kuniuza huku. Kwa maana Mungu alinituma mbele yenu ili kuokoa maisha.”

Kisha akamkumbatia ndugu yake Benyamini akalia, na Benyamini naye akalia. Akawabusu kaka zake wote. Na baada ya hapo, Mwanzo inasema, kaka zake wakazungumza naye. Farao akatuma magari ya kukokotwa kumleta Yakobo na familia yote huko Misri, ambako kungekuwa na chakula kwa wote. Na baba mzee, aliyemlilia mwanawe kwa zaidi ya miaka ishirini, akasikia maneno ambayo hakutarajia kamwe kuyasikia. “Yusufu angali hai.”

Maelezo ya kupandishwa cheo kwa Yusufu yanalingana vizuri na Misri ya kale. Farao anampa pete ya muhuri, iliyobeba muhuri wa kifalme na mamlaka ya kutenda kwa jina la mfalme. Anamvika mavazi ya kitani safi, nguo waliyovaa maafisa na makuhani wa Misri. Na anamvika mkufu wa dhahabu, au kola, shingoni. Michoro ya makaburi ya Misri na nakshi za mawe zinaonyesha maafisa wakiheshimiwa kwa njia hii hii, wakipokea kola za dhahabu kutoka kwa mfalme kama zawadi kwa utumishi wao mwaminifu. Wasomi wa Misri ya kale kama Kenneth Kitchen na James Hoffmeier wamezitaja picha kama hizi kuwa mandhari ya hadithi ya Yusufu.

Hadithi ya Yusufu inasimuliwa katika Mwanzo, sura ya thelathini na saba, na sura ya thelathini na tisa hadi arobaini na tano. Kaka zake walikusudia kumdhuru. Mungu akaleta mema kutokana na hilo. Na Yusufu akachagua kusamehe. Basi hili hapa ni jambo la kutafakari. Je, kuna mtu unayeona vigumu kumsamehe, na hatua moja ndogo kumwelekea ingekuwa namna gani?