Ba-la-am và con lừa biết nói

Một con lừa đứng sững lại trên con đường hẹp giữa hai bức tường vườn nho. Người cưỡi nó giận dữ. Ông giơ cây gậy lên. Và rồi con lừa quay đầu lại mà nói.

Dân Y-sơ-ra-ên đang đóng trại trong đồng bằng Mô-áp, ngay bên kia sông Giô-đanh, đối diện thành Giê-ri-cô. Họ đã đánh bại hai vị vua từng tấn công họ, và dân Mô-áp kinh hãi. Vua của họ là Ba-lác nhìn xuống những trại quân trải khắp thung lũng mà nói: Đoàn dân này sẽ liếm sạch mọi vật chung quanh chúng ta, như bò liếm sạch cỏ ngoài đồng. Vua không thể thắng họ trên chiến trường. Vậy vua thử một cách khác. Ở phương xa, gần con sông lớn, có Ba-la-am con trai Bê-ô, một tiên kiến nổi danh khắp vùng. Người ta nói rằng ai được Ba-la-am chúc phước thì được phước, còn ai bị ông rủa sả thì bị rủa sả. Ba-lác sai sứ giả đến, tay cầm sẵn tiền bạc. Hãy đến rủa sả dân này cho ta.

Đêm ấy Đức Chúa Trời phán với Ba-la-am: Ngươi chớ đi với chúng nó. Ngươi chớ rủa sả dân này, vì dân này được ban phước. Vậy Ba-la-am cho các sứ giả trở về. Ba-lác thử lại lần nữa, với những quan trưởng tôn trọng hơn và một lời đề nghị lớn hơn. Ông muốn bao nhiêu cũng được. Ba-la-am đáp lại thật hùng hồn: Dầu Ba-lác cho tôi cả cung điện đầy bạc và vàng, tôi cũng không thể vượt quá lời của Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời tôi. Nhưng ông lại mời họ ở lại qua đêm, phòng khi Đức Chúa Trời phán điều gì khác. Và Đức Chúa Trời phán với ông: Nếu những người này đến để gọi ngươi, hãy đi với họ. Nhưng ngươi chỉ được làm theo lời Ta phán dặn mà thôi.

Sáng ra, Ba-la-am thắng yên lừa và lên đường. Và ở đây Kinh Thánh nói một điều đáng ngạc nhiên: Đức Chúa Trời nổi giận vì ông đi. Từ lâu, các nhà giải kinh đã tự hỏi tại sao, và nhiều người cho rằng lòng Ba-la-am vẫn còn đặt nơi vàng bạc của Ba-lác. Dù vì lý do nào đi nữa, thiên sứ của Đức Giê-hô-va đứng chắn ngang đường, tay cầm gươm trần. Ba-la-am không thấy thiên sứ. Nhưng con lừa của ông thì thấy. Nó rẽ ra khỏi đường mà đi vào ruộng. Ba-la-am đánh nó để bắt nó trở lại đường. Đi thêm một quãng, con đường hẹp lại giữa hai bức tường vườn nho. Thiên sứ cũng đứng ở đó. Con lừa nép sát vào tường, ép chân Ba-la-am vào tường. Ông lại đánh nó. Rồi đến một chỗ hẹp đến nỗi không còn chỗ nào để quay sang phải hay sang trái. Thiên sứ đứng ở đó. Và con lừa cứ thế nằm quỵ xuống dưới chân ông. Ba-la-am nổi nóng và lấy gậy đánh nó.

Bấy giờ Đức Giê-hô-va mở miệng con lừa. Tôi đã làm gì ông mà ông đánh tôi đến ba lần như vậy? Và Ba-la-am, giận quá đến nỗi chẳng kịp kinh ngạc, lại cãi với nó! Vì mày làm cho tao ra trò cười! Nếu tao có cây gươm trong tay, tao đã giết mày ngay bây giờ rồi. Con lừa nói: Chẳng phải tôi là con lừa của ông, mà ông đã cưỡi suốt đời cho đến ngày nay sao? Có bao giờ tôi làm như vậy với ông chưa? Chưa, ông thừa nhận. Bấy giờ Đức Giê-hô-va mở mắt Ba-la-am. Ông thấy thiên sứ, tay cầm gươm, và ông sấp mình xuống, mặt sát đất. Con lừa đã thấy ta và tránh ta ba lần, thiên sứ nói. Nếu nó không tránh, thì ta đã giết ngươi rồi, còn để nó sống. Vị tiên kiến lừng danh, người tự cho mình thấy được điều người khác không thấy, lại bị chính con lừa của mình thấy rõ hơn. Tôi đã phạm tội, Ba-la-am nói. Hãy đi đi, thiên sứ nói. Nhưng ngươi chỉ được nói những lời ta bảo ngươi.

Ba-lác dẫn Ba-la-am lên những nơi cao, từ đó ông có thể nhìn xuống trại quân Y-sơ-ra-ên. Bảy bàn thờ. Bảy con bò đực. Bảy con chiên đực. Ba-la-am mở miệng ra để rủa sả, nhưng lời chúc phước lại tuôn ra. Kẻ mà Đức Chúa Trời không rủa sả, làm sao tôi rủa sả được? Ba-lác kinh hoàng và thử lên một ngọn núi khác. Lại là lời chúc phước. Đức Chúa Trời chẳng phải là người để nói dối. Điều Ngài đã phán, lẽ nào Ngài không làm? Lần thứ ba, từ ngọn núi thứ ba, Ba-la-am nhìn các trại của Y-sơ-ra-ên trải ra phía dưới như những khu vườn bên bờ sông, và ông cất tiếng hát: Hỡi Gia-cốp, trại của ngươi đẹp biết bao! Hỡi Y-sơ-ra-ên, chỗ ở của ngươi đẹp biết mấy! Ba-lác đập hai tay vào nhau trong cơn thịnh nộ. Ta gọi ngươi đến để rủa sả kẻ thù ta, mà ngươi lại chúc phước cho chúng nó đến ba lần! Nhưng lời của Đức Chúa Trời không thể mua được, và cũng không thể bị đảo ngược.

Ba-la-am không chỉ là một cái tên trong một câu chuyện xưa. Năm một nghìn chín trăm sáu mươi bảy, các nhà khảo cổ đào bới tại Deir Alla, trong thung lũng sông Giô-đanh, thuộc nước Jordan ngày nay, đã tìm thấy những mảnh văn tự viết bằng mực trên một bức tường trát vữa. Văn bản ấy, có niên đại khoảng thế kỷ thứ tám trước Chúa Giê-xu, kể về một khải tượng mà Ba-la-am con trai Bê-ô, một tiên kiến của các thần, đã nhận được. Đó là một câu chuyện khác với câu chuyện trong sách Dân Số Ký. Nhưng nó cho thấy Ba-la-am được nhớ đến như một tiên kiến lừng danh ngay tại vùng ấy, nhiều thế kỷ sau thời Môi-se.

Câu chuyện của Ba-la-am ở trong sách Dân Số Ký, từ chương hai mươi hai đến chương hai mươi bốn. Một vị vua trả tiền để mua một lời rủa sả, một tiên kiến cố gắng nói ra lời ấy, và một con lừa lại thấy rõ hơn cả hai người. Và Đức Chúa Trời đã biến mọi lời rủa sả thành lời chúc phước. Vậy đây là điều để bạn suy nghĩ. Có điều gì đang kéo bạn về phía một việc mà bạn biết Đức Chúa Trời đã bảo không, và Đức Chúa Trời có thể đang dùng ai để ngăn bạn lại?