Kaini na Habili: Dhambi Mlangoni

Ndugu wawili wanatoka kwenda shambani. Ni mmoja tu anayerudi. Kisha sauti inauliza swali ambalo Kaini alitumaini hakuna mtu angeliuliza. Ndugu yako yuko wapi?

Nje ya bustani, maisha yanaendelea. Adamu na Hawa wanapata mtoto wa kiume, na Hawa anampa jina Kaini. Kwa msaada wa Bwana nimempata mtoto wa kiume, anasema. Kisha mwana wa pili anazaliwa, Habili. Wavulana wanakua na kuchagua kazi za aina tofauti. Habili anachunga makundi ya kondoo na mbuzi. Kaini analima ardhi, akipanda na kuvuna, ardhi ile ile ambayo sasa inaotesha miiba na michongoma. Ndugu wawili, njia mbili za maisha, familia moja ikijaribu kujenga makao upande wa mashariki wa Edeni.

Baada ya muda, ndugu wote wawili wanamletea Bwana sadaka. Kaini analeta sehemu ya mazao ya ardhi. Habili analeta baadhi ya wazaliwa wa kwanza wa kundi lake, pamoja na sehemu zilizo bora kabisa. Na Bwana anamtazama Habili na sadaka yake kwa kibali. Lakini Kaini na sadaka yake, hawatazami kwa kibali. Kitabu cha Mwanzo hakisimami kueleza sababu, na watu wamejiuliza tangu siku hizo. Wengine wanaonyesha kwamba Habili alileta wa kwanza kabisa na walio bora kabisa. Waraka wa Agano Jipya kwa Waebrania unasema Habili alitoa sadaka yake kwa imani. Kile ambacho Mwanzo kinatuonyesha waziwazi ni jinsi Kaini alivyoitikia. Anakasirika sana, na uso wake unakunjamana.

Kisha Bwana anasema na Kaini, kwa upole na moja kwa moja. Kwa nini umekasirika? Kwa nini uso wako umeinama? Ukitenda yaliyo mema, je, hutakubaliwa? Lakini usipotenda yaliyo mema, dhambi imejikunyata mlangoni pako, ikitamani kukumiliki; lakini wewe unapaswa kuitawala. Hebu iwazie picha hiyo. Dhambi, kama mnyama wa porini, inangoja nje kidogo ya mlango, tayari kurukia. Mungu hamkatii Kaini tamaa. Anampa onyo na nafasi ya kuchagua. Bado kuna muda wa kugeuka na kurudi.

Lakini Kaini hasikilizi. Anazungumza na Habili ndugu yake. Na walipokuwa shambani, Kaini anamwinukia ndugu yake na kumwua. Biblia inalisimulia jambo hilo kwa sentensi moja tu, nasi tutafanya vivyo hivyo. Kisha Bwana anauliza, Habili ndugu yako yuko wapi? Na Kaini anajibu kwa uongo, kama mtu anayeinua mabega bila kujali. “Sijui; je! mimi ni mlinzi wa ndugu yangu?”

Umefanya nini? Bwana anasema. Damu ya ndugu yako inanililia kutoka ardhini. Ardhi ambayo Kaini aliilima kwa bidii nyingi haitampa tena nguvu zake. Atakuwa mtu wa kutangatanga bila kutulia duniani. Sasa Kaini anaogopa. Adhabu yangu ni kubwa kuliko ninavyoweza kustahimili. Yeyote atakayeniona ataniua. Na hapa habari hii inatushangaza. Mungu hamwachi. Anamtia Kaini alama, ili mtu yeyote atakayemwona asimwue, na anatangaza kwamba yeyote atakayemdhuru Kaini ataadhibiwa mara saba zaidi. Hata kwa ajili ya Kaini, Mungu anaweka mpaka wa rehema. Kisha Kaini anaondoka mbele za Bwana, na kukaa katika nchi ya Nodi, upande wa mashariki wa Edeni.

Kuna jambo dogo katika Kiebrania ambalo tafsiri zinalificha. Mungu anamwambia Kaini kwamba atakuwa nadi, yaani mtu wa kutangatanga. Na Kaini anaishia wapi? Katika nchi ya Nodi. Jina la mahali hapo linasikika sawasawa na neno la kutangatanga. Kaini anakaa katika Nchi ya Kutangatanga. Anajaribu kuweka mizizi, lakini mchezo huo wa maneno unadokeza kwamba hakupata kamwe pumziko la kweli. Wataalamu wa kitabu cha Mwanzo kwa muda mrefu wameonyesha mchezo huu wa maneno, mmojawapo kati ya mingi katika sura hizi za mwanzo.

Kaini na Habili. Utaipata habari hii katika Mwanzo sura ya nne, mistari ya kwanza hadi ya kumi na sita. Kaini aliuliza kama yeye ni mlinzi wa ndugu yake, na Biblia yote inayofuata inaendelea kujibu, ndiyo, tumekusudiwa kutunzana sisi kwa sisi. Lakini kabla jambo lolote halijatokea, Mungu alimwonya Kaini kwamba dhambi imejikunyata mlangoni, na kwamba angeweza kuishinda. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Hasira inapokungoja mlangoni pako, ni nini kitakachokusaidia kuitawala?