Vizazi Kumi na Vinne

Hadithi nyingi huanza kwa, hapo zamani za kale. Habari ya Yesu kwa mujibu wa Mathayo inaanza kwa orodha ya majina. Inasikika kama sehemu ya kuchosha. Sivyo. Kila jina ni hadithi, na baadhi yake yanashangaza sana.

Mathayo alikuwa akiwaandikia watu walioyajua Maandiko ya Kiebrania vizuri. Kwao, ukoo haukuwa jambo dogo. Ulikuambia wewe ni nani na ni ahadi zipi zilikuwa zako. Mungu alikuwa amemwahidi Ibrahimu kwamba kupitia familia yake mataifa yote yangebarikiwa. Mungu alikuwa amemwahidi Daudi kwamba mwana wake angetawala milele. Kwa hiyo sentensi ya kwanza kabisa ya Mathayo inatoa dai kubwa. “Kitabu cha ukoo wa Yesu Kristo, mwana wa Daudi, mwana wa Ibrahimu.” Kwa mstari mmoja, anasema: huyu ndiye ambaye ahadi zote mbili zilikuwa zikimngoja.

Orodha inaanza na mababu wa imani. Ibrahimu, mtu aliyeondoka nyumbani kwa neno la Mungu. Isaka, mwana wa kicheko. Yakobo, mjanja aliyeshindana mweleka na Mungu. Kisha Yuda, na wanawe mapacha. Na hapa linakuja jambo la kwanza la kushangaza. Mathayo anamtaja mama mmoja: Tamari. Orodha za ukoo katika ulimwengu ule kwa kawaida ziliwataja akina baba. Lakini Mathayo anamweka Tamari, mwanamke ambaye habari yake katika Mwanzo imejaa mafundo na maumivu. Mistari michache baadaye, mwanamke mwingine: Rahabu, kutoka Yeriko, mgeni ambaye zamani aliishi ndani ya ukuta wa mji. Kisha Ruthu, mjane kutoka Moabu, nchi ya maadui wa zamani wa Israeli. Kisha Boazi na Obedi, na Yese wa Bethlehemu, na kisha jina kuu: Daudi mfalme.

Mwanamke wa nne Mathayo hamtaji hata kwa jina. Anamwita, yule aliyekuwa mke wa Uria. Bathsheba. Habari yake inamkumbusha kila msomaji wakati mbaya kuliko yote katika maisha ya Daudi. Kisha wanakuja wafalme: Sulemani, aliyejenga hekalu; Rehoboamu, aliyepoteza nusu ya ufalme; wafalme wema kama Hezekia na Yosia; wafalme wabaya mno kama Manase. Mathayo hawaruki. Kisha ukoo unafika mahali penye giza kuliko pote: kuchukuliwa mateka hadi Babeli. Wafalme wanapoteza taji. Hekalu linateketea. Na bado orodha inaendelea. Yekonia. Shealtieli. Zerubabeli, aliyewaongoza watu kurudi nyumbani. Kisha majina ambayo hatujui karibu chochote juu yake. Watu wa kawaida, wakiiendeleza familia, kizazi baada ya kizazi.

Na hatimaye: Yakobo alikuwa baba yake Yusufu. Yusufu alikuwa mume wa Mariamu, na Mariamu ndiye aliyemzaa Yesu, anayeitwa Kristo. Angalia jinsi Mathayo anavyochagua maneno yake kwa uangalifu. Hasemi, Yusufu akamzaa Yesu. Yusufu alikuwa mume wa Mariamu, na Yesu alizaliwa na yeye. Mistari inayofuata itatueleza kwa nini. Kisha Mathayo anarudi nyuma na kuhesabu. Vizazi kumi na vinne kutoka Ibrahimu hadi Daudi. Kumi na vinne kutoka Daudi hadi uhamisho. Kumi na vinne kutoka uhamisho hadi Kristo. Historia ilikuwa na mpangilio. Hakuna kilichotokea kwa bahati. Kupitia watu waaminifu na walioanguka, wageni na wafalme, Mungu alikuwa akiibeba ahadi yake mbele wakati wote.

Kwa nini kumi na vinne? Wasomi wengi wanataja desturi ya zamani ya Kiyahudi ambapo herufi za Kiebrania zilisimama pia kama namba. Jina la Daudi kwa Kiebrania linaandikwa kwa herufi tatu: D, V, D. Dalethi ni nne, vav ni sita, dalethi ni nne tena. Zijumlishe, unapata kumi na nne. Ikiwa Mathayo alikuwa na hili akilini, orodha yake yote ya ukoo imepigwa muhuri wa jina la Daudi mara tatu. Mathayo hatuambii hivyo moja kwa moja, kwa hiyo tunalishika wazo hili kwa wepesi, lakini linaendana vizuri na sentensi yake ya kwanza: Yesu Kristo, mwana wa Daudi.

Utaipata orodha hii ya ukoo katika Mathayo sura ya kwanza, mistari ya kwanza hadi kumi na saba. Katika vipindi vijavyo, tutakutana na baadhi ya watu hawa mmoja mmoja. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Ikiwa Mungu aliweza kuyafuma maisha haya yote, ya waaminifu na ya waliovunjika, katika habari ya Yesu, huenda anafanya nini na maisha yako?