Ang Kamag-anak na Manunubos

Hatinggabi sa isang giikan. Tapos na ang anihan, tulog na ang mga manggagawa, at biglang nagising ang isang lalaki. May nakahiga sa may paanan niya. Sino ka? bulong niya. At sumagot ang isang mahinang tinig: Ako si Ruth.

Tapos na ang anihan ng sebada at ng trigo. Buong panahon ng anihan, namulot si Ruth sa mga bukid ni Booz, at naging mabait si Booz sa kanya. Pero hindi tatagal magpakailanman ang butil na naipon sa loob ng ilang linggo. May iniisip si Noemi. Dati, may lupang pag-aari ang pamilya ng kanyang asawa malapit sa Betlehem, at si Booz ay malapit na kamag-anak, isa sa mga manunubos ng pamilya. Sa Israel, ang manunubos ay isang kamag-anak na may karapatang bilhing muli ang lupa ng pamilya at saklolohan ang mga kaanak na naghihirap. Kaya may binuong plano si Noemi. Anak ko, sabi niya, hindi ba dapat akong humanap ng tahanan para sa iyo, kung saan mapapabuti ka?

Ngayong gabi, sabi ni Noemi, nagpapahangin si Booz ng sebada sa giikan. Maligo ka, isuot mo ang pinakamaganda mong damit, at bumaba ka roon. Kapag nahiga na siya para matulog, lumapit ka, alisan mo ng takip ang kanyang mga paa, at mahiga ka roon. Sasabihin niya sa iyo ang dapat mong gawin. Sumagot si Ruth, gagawin ko po ang lahat ng sinabi ninyo. Kaya pumunta siya. Kumain at uminom si Booz, at panatag siyang nahiga sa dulo ng bunton ng butil. Dahan-dahang lumapit si Ruth at nahiga sa kanyang paanan. Pagsapit ng hatinggabi, nagising si Booz, gulat na gulat. Sino ka? Ako po si Ruth, ang inyong lingkod, sabi niya. Iladlad po ninyo ang laylayan ng inyong balabal sa inyong lingkod, sapagkat kayo ay malapit na kamag-anak. Isa itong matapang pero magalang na kahilingan, gamit ang wika ng pag-aasawa: kupkupin mo ako sa ilalim ng iyong pag-iingat, bilang iyong asawa.

Naantig si Booz. Pagpalain ka nawa ng Panginoon, anak ko, sabi niya. Mas dakila pa ang kagandahang-loob mong ito kaysa sa una. Hindi ka naghabol sa mga lalaking mas bata, mayaman man o dukha. Huwag kang matakot. Gagawin ko ang lahat ng hinihiling mo, sapagkat alam ng buong bayan na ikaw ay isang babaing marangal. Pero may isang problema. May kamag-anak na mas malapit pa kaysa sa akin. Kung tutubusin ka niya, mabuti. Kung hindi, buhay ang Panginoon, ako ang tutubos sa iyo. Manatili ka hanggang umaga. Bago magbukang-liwayway, bago pa siya makilala ninuman, nagbuhos si Booz ng anim na takal ng sebada sa kanyang balabal at pinauwi siya. Pinakinggan ni Noemi ang lahat at napangiti. Maghintay ka, anak ko. Hindi magpapahinga ang lalaking iyon hangga't hindi naaayos ang usapin ngayong araw.

Umakyat si Booz sa pintuang-bayan at naupo. Dumaan ang mas malapit na kamag-anak, at tinawag siya ni Booz. Pagkatapos ay nagtipon siya ng sampung matatanda bilang mga saksi. Ipinagbibili ni Noemi ang lupang pag-aari ni Elimelech, sabi niya. Kung tutubusin mo, tubusin mo. Tutubusin ko, sabi ng lalaki. Saka idinagdag ni Booz: sa araw na bilhin mo ang bukid, kukunin mo rin si Ruth na Moabita, ang balo ng namatay, upang manatiling buhay ang pangalan ng namatay sa kanyang mana. Nag-alinlangan ang lalaki. Kung gayon, hindi ko kaya, sabi niya, baka masira ang sarili kong mana. Ikaw na ang tumubos. Hinubad niya ang kanyang sandalyas at iniabot kay Booz. At ipinahayag ni Booz sa matatanda at sa buong bayan: kayo ang mga saksi ngayon. Nabili ko ang lahat ng pag-aari ni Elimelech. At si Ruth ay magiging asawa ko. Sumagot ang bayan: kami ang mga saksi. Gawin nawa siya ng Panginoon na gaya nina Raquel at Lea, na nagtayo ng sambahayan ng Israel.

Ang sandalyas ay detalyeng mula mismo sa aklat. Pinahinto ng Ruth kabanata apat ang kuwento para ipaliwanag ito: noong unang panahon sa Israel, upang pagtibayin ang isang paglilipat, hinuhubad ng isang lalaki ang kanyang sandalyas at ibinibigay sa kausap niya. Iyon ang paraan ng pagpapatotoo sa Israel. Ang paglakad sa lupa ay larawan ng pag-aari nito, kaya ang pag-abot ng sandalyas ay nangangahulugang, isinusuko ko ang karapatan kong lumakad dito. At ang pintuang-bayan ang lugar kung saan ginagawa ang ganitong mga usapin. Doon nakaupo ang matatanda, doon dumaraan ang buong bayan, at sinuman ay maaaring maging saksi.

Matatagpuan mo ang kuwentong ito sa Ruth kabanata tatlo at apat. May isang kamag-anak na humarap, nagbayad ng halaga, at nagdala ng isang dayuhan sa loob ng pamilya. Matagal nang nakikita ng mga Kristiyano kay Booz ang isang larawan ni Jesus, na isinilang sa bayan ding iyon, at dumating upang tumubos. Kaya heto ang isang tanong na madadala mo. Ano ang ibig sabihin para sa iyo na may kusang nagbayad ng halaga upang maiuwi ka?