Giô-sép, một người công bình

Một người thợ mộc ngồi một mình trong bóng tối, không sao ngủ được. Tin chàng vừa nghe đã làm tan nát lòng chàng. Và chàng đang cố tìm cách làm điều đúng, mà cũng là điều nhân hậu, cùng một lúc.

Ma-thi-ơ kể câu chuyện Giáng Sinh từ phía Giô-sép. Giô-sép sống ở Na-xa-rét, một ngôi làng nhỏ giữa vùng đồi xứ Ga-li-lê. Chàng là thợ xây, một người thợ thủ công, thuộc dòng dõi vua Đa-vít, dù cuộc sống của chàng bây giờ chẳng có gì là vương giả. Chàng đã hứa hôn với một thiếu nữ tên là Ma-ri. Trong thế giới của họ, việc hứa hôn có ý nghĩa hơn nhiều so với lễ đính hôn ngày nay. Đó là một lời cam kết ràng buộc, được lập trước mặt hai gia đình và các nhân chứng. Về mặt luật pháp, đôi trẻ được xem như vợ chồng, dù họ chưa sống chung. Điều đó sẽ đến sau, khi Giô-sép rước Ma-ri về nhà mình. Cho đến lúc ấy, họ chờ đợi.

Và rồi, trước khi họ về chung sống, người ta thấy Ma-ri đã có thai. Ma-thi-ơ cho độc giả biết ngay rằng đứa trẻ này là bởi Đức Thánh Linh. Nhưng Giô-sép thì chưa biết điều đó. Chàng chỉ biết điều mà bất cứ ai cũng sẽ nghĩ. Hãy nghĩ xem chàng đã cảm thấy thế nào. Người phụ nữ chàng tin cậy. Tương lai chàng đã dự tính. Có lẽ cả ngôi nhà chàng đang xây cho hai người. Tất cả bỗng trở nên mờ mịt. Trong một ngôi làng nhỏ, tin như thế sẽ không giấu được lâu. Người ta sẽ bàn tán. Có thể còn có những lời cay độc.

Ma-thi-ơ mô tả Giô-sép bằng một chữ quan trọng. Chàng là một người công bình, một người ngay thẳng. Chàng xem trọng luật pháp của Đức Chúa Trời. Chàng tin rằng một lời cam kết như việc hứa hôn không thể cứ thế mà làm ngơ. Vì vậy, theo cách chàng thấy, chàng không thể tiến tới hôn nhân. Nhưng lòng tốt của Giô-sép không lạnh lùng hay khắc nghiệt. Ma-thi-ơ nói thêm rằng chàng không muốn làm Ma-ri bị bêu xấu trước mặt mọi người. Chàng không muốn nàng bị đem ra trước cả làng, hay bị sỉ nhục trước mặt các trưởng lão. Chàng muốn che chở nàng, ngay cả khi lòng chàng đang đau đớn.

Vậy Giô-sép đã quyết định. Chàng sẽ âm thầm từ bỏ nàng, nghĩa là chàng sẽ lặng lẽ hủy bỏ việc hứa hôn. Một cuộc ly dị nhỏ, kín đáo, không có lời buộc tội công khai, không ồn ào. Đó là con đường nhẹ nhàng nhất chàng có thể tìm ra. Giô-sép đã suy nghĩ thấu đáo. Chàng đã quyết định xong. Và chính ở đó, giữa lúc chàng đang cẩn thận tính toán trong đau lòng, Ma-thi-ơ tạm dừng câu chuyện. Vì Đức Chúa Trời sắp cho Giô-sép biết một điều sẽ thay đổi tất cả.

Đó là lý do Ma-thi-ơ dùng chữ ly dị cho việc hủy bỏ hứa hôn. Theo phong tục Do Thái thời ấy, hứa hôn là một ràng buộc pháp lý, nên muốn hủy bỏ thì cần một tờ giấy chính thức, giống như luật pháp Môi-se mô tả trong sách Phục Truyền Luật Lệ Ký về việc chấm dứt hôn nhân. Một người đàn ông có thể làm việc này công khai, kèm theo lời buộc tội, hoặc làm cách lặng lẽ. Giô-sép đã chọn cách lặng lẽ, để Ma-ri ít bị xấu hổ nhất có thể.

Bạn sẽ tìm thấy nỗi khó xử của Giô-sép trong sách Ma-thi-ơ chương một, câu mười tám và mười chín. Trước cả khi nghe thiên sứ nói, Giô-sép đã cho chúng ta thấy chàng là người thế nào. Trung tín với Đức Chúa Trời, và thương xót đối với Ma-ri. Vậy đây là câu hỏi để bạn mang theo. Khi có ai đó làm bạn tổn thương hay thất vọng, làm sao bạn có thể làm điều đúng mà vẫn tử tế?