Chiếu chỉ của Sê-sa

Trong một cung điện bằng đá cẩm thạch ở La Mã, người quyền lực nhất thế gian ký một sắc lệnh. Ông chưa từng nghe đến Na-xa-rét. Ông chưa từng nghe đến Ma-ri hay Giô-sép. Nhưng sắc lệnh của ông sắp đưa họ lên đường đến Bết-lê-hem.

Lu-ca bắt đầu câu chuyện về sự giáng sinh của Chúa Giê-xu không phải trong chuồng gia súc, mà trên sân khấu thế giới. Hoàng đế lúc ấy là Sê-sa Au-gút-tơ. Tên thật của ông là Octavian, con nuôi và người thừa kế của Julius Caesar. Sau nhiều năm nội chiến, ông trở thành người duy nhất cai trị La Mã, và Viện Nguyên Lão ban cho ông danh hiệu Au-gút-tơ, nghĩa là đấng đáng tôn kính. Đế quốc của ông trải dài từ Tây Ban Nha đến Sy-ri, từ biên giới vùng đất Đức đến Ai Cập. Tiền xu khắc hình mặt ông. Người ta xây đền thờ để tôn vinh ông. Dân chúng gọi ông là người mang lại hòa bình. Còn Giu-đê, xứ nhỏ bé của người Do Thái, chỉ là một góc tí hon trong thế giới của ông.

Lu-ca viết rằng trong những ngày ấy, Sê-sa Au-gút-tơ ra chiếu chỉ phải lập sổ dân trong cả thiên hạ. Lập sổ dân nghĩa là ghi danh, đăng ký. Tên tuổi được ghi lại, nhân khẩu được kiểm đếm, tài sản được ghi chép, để đế quốc biết ai sống ở đâu, và ai phải nộp thuế bao nhiêu. Đối với một hoàng đế, cuộc lập sổ dân là chuyện con số và tiền bạc. Là chuyện kiểm soát. Au-gút-tơ muốn biết những gì mình cai trị lớn đến đâu.

Lu-ca thêm một ghi chú để giúp độc giả xác định thời điểm câu chuyện. Ông nói cuộc lập sổ dân này là lần thứ nhất, được thực hiện khi Qui-ri-ni-u làm quan tổng đốc xứ Sy-ri. Sy-ri là một tỉnh lớn của La Mã ở phía bắc, và quan tổng đốc ở đó là một trong những quan chức quan trọng nhất ở phương đông. Rồi Lu-ca kể điều đã thật sự diễn ra. Ai nấy đều đi đăng ký, mỗi người về thành mình. Hãy hình dung những con đường. Nông dân rời bỏ ruộng đồng. Các gia đình chất đồ lên lưng lừa. Những ông lão đi bộ trở về những thị trấn họ chưa thấy lại từ thuở ấu thơ. Cả những ngôi làng vắng tanh rồi lại đông đúc trở lại.

Đây là điều kỳ diệu Lu-ca muốn chúng ta thấy. Au-gút-tơ tưởng mình chỉ đang kiểm đếm thần dân. Ông không hề biết rằng sắc lệnh của ông đang phục vụ cho một vị Vua vĩ đại hơn nhiều. Nhiều thế kỷ trước, tiên tri Mi-chê đã nói rằng sẽ có một Đấng cai trị ra từ Bết-lê-hem, thành nhỏ của Đa-vít. Và giờ đây, chỉ vì một thủ tục giấy tờ ở La Mã, một người thợ mộc và vị hôn thê đang mang thai của chàng ở Na-xa-rét phải lên đường đi một chặng dài đến Bết-lê-hem. Người quyền lực nhất thế gian đang di chuyển những quân cờ trên một bàn cờ mà ông không nhìn thấy.

Au-gút-tơ để lại bản tự thuật về triều đại của mình, gọi là Những Công Trạng của Au-gút-tơ Thần Thánh. Bản văn ấy được khắc trên những trụ đồng bên ngoài lăng mộ của ông ở La Mã, và một bản sao vẫn còn trên tường một ngôi đền ở Ankara, thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay. Trong đó, Au-gút-tơ khoe rằng ông đã tiến hành ba cuộc kiểm tra dân số các công dân La Mã. Kiểm đếm dân chúng là điều ông lấy làm tự hào. Các sử gia vẫn còn bàn luận xem cuộc lập sổ dân dưới thời Qui-ri-ni-u mà Lu-ca kể khớp chính xác thế nào với những tài liệu cổ khác, nhưng những cuộc đăng ký như thế là một phần có thật của đời sống dưới quyền La Mã.

Chiếu chỉ của Sê-sa nằm trong sách Lu-ca chương hai, từ câu một đến câu ba. Một sắc lệnh của hoàng đế, cả một đế quốc chuyển động, và ẩn giấu bên trong đó là Đức Chúa Trời đang giữ lời hứa với một thị trấn nhỏ. Vậy đây là câu hỏi để bạn mang theo. Đức Chúa Trời có thể đang âm thầm làm việc ở đâu, qua những chuyện bình thường, thậm chí phiền toái, trong đời sống bạn?