Tumatangis si Raquel

Sa isang burol sa hilaga ng Jerusalem, may tunog na dala ng hangin. Hindi awit. Hindi tawanan. Isang babaeng umiiyak, ang malalim na pagtangis ng isang inang ayaw paaliw.

Inabot ni propeta Jeremias ang pinakamadidilim na araw sa kasaysayan ng Juda, mga anim na raang taon bago si Jesus. Apatnapung taon siyang nagbabala na darating ang Babilonia, at dumating nga ito. Kinubkob at sinunog ang Jerusalem. Giniba ang templo. Libu-libong tao ang pinalakad patungo sa pagkabihag, daan-daang milya ang layo hanggang Babilonia. Nagkawatak-watak ang mga pamilya. Sa gitna ng lahat ng dalamhating ito, binigyan ng Diyos si Jeremias ng isang pangkat ng mga kabanatang puno ng pag-asa, na kung minsan ay tinatawag na Aklat ng Kaaliwan. At sa kabanata tatlumpu't isa, nagsalita ang Diyos tungkol sa isang inang umiiyak para sa kanyang mga anak.

Ganito ang sabi ng Panginoon: Isang tinig ang narinig sa Rama, panaghoy at mapait na pagtangis. Tinatangisan ni Raquel ang kanyang mga anak. Ayaw niyang paaliw dahil sa kanyang mga anak, sapagkat wala na sila. Si Raquel ay isa sa mga dakilang ina ng Israel, ang asawa ni Jacob, ang ina nina Jose at Benjamin. Matagal na siyang patay, namatay sa panganganak kay Benjamin sa daan malapit sa Betlehem. Ngayon ay inilarawan siya ni Jeremias, gaya ng isang lola ng buong bansa, na tumatangis habang inilalayo ang kanyang mga anak. Ang Rama ay isang bayan sa lupain ng Benjamin. Napakalalim ng kanyang dalamhati para sa mga salita. Ayaw niyang paaliw, sapagkat wala na ang kanyang mga anak.

Pero hindi siya iniwan ng Diyos na umiiyak. Kinausap siya nito nang tuwiran. Ganito ang sabi ng Panginoon: Pigilin mo ang iyong tinig sa pag-iyak, at ang iyong mga mata sa pagluha. Sapagkat gagantimpalaan ang iyong gawa, sabi ng Panginoon, at babalik sila mula sa lupain ng kaaway. Tumahan ka na, Raquel. Hindi nasayang ang iyong pag-ibig at ang iyong pagpapagal bilang ina. Babalik ang iyong mga anak. At saka ang mga salitang puso ng kabanata. May pag-asa sa iyong hinaharap, sabi ng Panginoon, at babalik ang iyong mga anak sa kanilang sariling hangganan. May pag-asa ang iyong bukas. Hindi sinabi ng Diyos kay Raquel na kalokohan ang kanyang mga luha, o na walang masamang nangyari. Sinabi niya na hindi ang dalamhati ang magkakaroon ng huling salita.

Puno ng pag-uwi ang mga talatang nakapalibot sa pangakong ito. Sabi ng Diyos, gagawin niyang kagalakan ang kanilang pagdadalamhati. Magsasayaw ang mga dalaga, ang mga binata at ang matatanda nang magkakasama. Sisigaw ang mga bantay sa mga burol ng Efraim, tayo na at umahon sa Sion sa Panginoon nating Diyos. Sabi ng Diyos, inibig kita ng walang hanggang pag-ibig. At sa bandang huli ng kabanata ring iyon, nangako ang Diyos ng isang bagong tipan, kung kailan isusulat niya ang kanyang kautusan sa puso ng kanyang bayan at patatawarin ang kanilang kasalanan. Totoo ang mga luha ni Raquel. Pero hindi iyon ang wakas ng kuwento.

Hindi basta pinili ang Rama. Sa bandang huli ng kanyang aklat, sinabi sa atin ni Jeremias na nang bumagsak ang Jerusalem, tinipon ng mga taga-Babilonia ang mga bihag sa Rama bago sila pinalakad patungo sa pagkabihag. Naroon din si Jeremias, nakatanikala, at pinalaya siya ng taga-Babilonyang kapitan ng bantay. Ang Rama ang lugar ng pamamaalam. At inaalala ng Biblia na ang libingan ni Raquel ay nasa rehiyon ding iyon, sa daan patungong Betlehem.

Tumatangis si Raquel. Mababasa mo ito sa Jeremias kabanata tatlumpu't isa, talata labinlima hanggang labimpito. Inalala ni Mateo ang mga salitang ito nang isalaysay niya kung paanong dumating sa Betlehem ang mga kawal ni Haring Herodes upang hanapin ang batang si Jesus, at tumangis ang mga ina. May tunay na dalamhati sa kuwento ng Pasko. Pero ang Diyos na sumagot kay Raquel ng pag-asa ang nagsugo sa batang nakatakas nang gabing iyon, at balang araw ay papahid sa bawat luha. Kaya heto ang isang tanong na madadala mo. Sinabi ng Diyos kay Raquel na may pag-asa ang kanyang hinaharap. Sino ang kilala mong malungkot ngayong Pasko, at paano mo sila madadalhan ng pag-asa?