The audio for this story is being produced. You can read it below.
Gbọ́, ìwọ Ísírẹ́lì. Ọ̀rọ̀ díẹ̀ péré. Fún ohun tí ó ju ẹgbẹ̀rún mẹ́ta ọdún lọ, àwọn ọmọdé ti ń kọ́ wọn ní kùtùkùtù òwúrọ̀ àti kí wọ́n tó sùn lálẹ́. Ibí ni wọ́n ti wá.
Ísírẹ́lì pàgọ́ sí pẹ̀tẹ́lẹ̀ Móábù, ní ìlà oòrùn odò Jọ́dánì. Ní òdìkejì omi ni ilẹ̀ ìlérí wà. Mósè ti di arúgbó báyìí, ẹni ọgọ́fà ọdún, ó sì mọ̀ pé òun kì yóò bá wọn ré kọjá. Ọ̀pọ̀ jù lọ nínú àwọn tí ń gbọ́ ọ̀rọ̀ rẹ̀ jẹ́ ọmọdé nígbà tí wọ́n kúrò ní Íjíbítì, tàbí a bí wọn sínú aginjù. Ìran àwọn òbí wọn ti kọjá lọ. Nítorí náà Mósè kó wọn jọ, ó sì bá wọn sọ̀rọ̀, ọ̀rọ̀ gígùn, tọkàntọkàn, bí baba àgbà tí ń fún ìdílé rẹ̀ ní àwọn ohun tí ó ṣe pàtàkì jù lọ tí ó mọ̀. Gbogbo ìwé Diutarónómì ni ọ̀rọ̀ ìdágbére rẹ̀. Ní orí kẹfà, ó fún wọn ní kókó gbogbo rẹ̀.
Ìwọ̀nyí ni àwọn àṣẹ tí Ọlọ́run fún mi láti kọ́ yín, Mósè wí, kí ẹ lè máa gbé nípa wọn ní ilẹ̀ tí ẹ fẹ́ wọ̀. Kí ẹ̀yin, àti àwọn ọmọ yín, àti àwọn ọmọ ọmọ yín lè máa bọ̀wọ̀ fún OLÚWA Ọlọ́run yín ní gbogbo ọjọ́ ayé yín. Gbọ́, Ísírẹ́lì, kí o sì ṣọ́ra láti ṣègbọràn, kí ó lè dára fún ọ ní ilẹ̀ tí ń ṣàn fún wàrà àti fún oyin. Lẹ́yìn náà ó sọ ọ̀rọ̀ tí yóò di ìjẹ́wọ́ ìgbàgbọ́ ńlá Ísírẹ́lì. Gbọ́, ìwọ Ísírẹ́lì: OLÚWA Ọlọ́run wa, OLÚWA kan ṣoṣo ni. Kì í ṣe ọ̀pọ̀ ọlọ́run, bí ti àwọn orílẹ̀-èdè tí ó yí wọn ká. Kì í ṣe ọlọ́run oòrùn, ti ìjì, ti ìkórè. Ọlọ́run kan, ẹni tí ó mú wọn jáde kúrò ní Íjíbítì. Tiwọn.
Kí ni wọn yóò wá ṣe pẹ̀lú ìyẹn? Mósè kò sọ pé: ẹ bẹ̀rù rẹ̀, kí ẹ sì jìnnà sí i. Ó sọ pé: ẹ fẹ́ràn rẹ̀. Ìwọ yóò fi gbogbo àyà rẹ, àti gbogbo ọkàn rẹ, àti gbogbo agbára rẹ fẹ́ràn OLÚWA Ọlọ́run rẹ. Gbogbo àyà rẹ: èrò àti ìpinnu rẹ. Gbogbo ọkàn rẹ: gbogbo ẹ̀mí rẹ. Gbogbo agbára rẹ: gbogbo ohun tí o ní àti gbogbo ohun tí o jẹ́. Ìfẹ́ tí kò fi nǹkan kan pamọ́. Ní ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún lẹ́yìn náà, ẹnìkan bi Jésù léèrè èwo ni àṣẹ tí ó tóbi jù lọ nínú gbogbo rẹ̀. Ọ̀rọ̀ wọ̀nyí gan-an ni ó fi dáhùn.
Lẹ́yìn náà Mósè yíjú sí àwọn òbí. Ọ̀rọ̀ wọ̀nyí tí mo pa láṣẹ fún yín lónìí, ó wí, gbọ́dọ̀ wà ní ọkàn yín. Kì í ṣe ní orí yín nìkan. Ní ọkàn yín. Ẹ sì gbọ́dọ̀ fi taratara kọ́ àwọn ọmọ yín ní wọn. Nígbà wo? Ní gbogbo ìgbà. Ẹ máa sọ̀rọ̀ wọn nígbà tí ẹ bá jókòó nínú ilé, àti nígbà tí ẹ bá ń rìn lójú ọ̀nà. Nígbà tí ẹ bá dùbúlẹ̀ lálẹ́, àti nígbà tí ẹ bá dìde ní òwúrọ̀. Fojú inú wò ó. Ìyá kan tí ń po ìyẹ̀fun àkàrà, tí ń sọ fún ọmọbìnrin rẹ̀ nípa mánà. Baba kan tí ń bá ọmọkùnrin rẹ̀ rìn lọ sí oko, tí ń sọ̀rọ̀ nípa òkun tí ó pínyà. A pète ọ̀rọ̀ Ọlọ́run láti jẹ́ apá kan ìgbésí ayé ìdílé ojoojúmọ́. Ẹ so wọ́n mọ́ ọwọ́ yín bí àmì, Mósè wí, kí ẹ sì máa wọ̀ wọ́n ní iwájú orí yín. Ẹ kọ wọ́n sára òpó ìlẹ̀kùn ilé yín àti sára ẹnu ibodè yín.
Ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún ó lé méjì, akójọ ohun àtijọ́ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ W. L. Nash ra àjákù ewé òrépèté kékeré kan ní Íjíbítì. Ìlà díẹ̀ péré ni ó gùn, a fi èdè Hébérù kọ ọ́ ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún méjì ó lé ọgọ́rùn-ún ọdún sẹ́yìn. Òfin Mẹ́wàá ni ó wà lára rẹ̀, àti ọ̀rọ̀ wọ̀nyí tí ó tẹ̀lé e: Gbọ́, ìwọ Ísírẹ́lì. Kí a tó rí Àkájọ Ìwé Òkun Òkú, òun ni ìwé àfọwọ́kọ Hébérù tí ó pẹ́ jù lọ tí a mọ̀ fún apá èyíkéyìí nínú Bíbélì. Ilé Ìkówèésí Yunifásítì Cambridge ni a pa á mọ́ sí lónìí, a sì ń pè é ní Ewé Òrépèté Nash.
Gbọ́, ìwọ Ísírẹ́lì. Ìwọ yóò rí ọ̀rọ̀ wọ̀nyí nínú Diutarónómì, orí kẹfà, ẹsẹ kìíní dé ìkẹsàn-án. Ọlọ́run kan, tí a fẹ́ràn pẹ̀lú ohun gbogbo, tí a sì ń sọ̀rọ̀ rẹ̀ nílé, lójú ọ̀nà, nígbà ìsùn àti nígbà oúnjẹ òwúrọ̀. Nítorí náà, ìbéèrè tí ìwọ yóò máa gbé lọ́kàn nìyí. Nígbà wo àti níbo ni ìdílé rẹ lè jọ sọ̀rọ̀ nípa Ọlọ́run ní ọ̀sẹ̀ yìí?
Something to think about
Nígbà wo àti níbo ni ìdílé rẹ lè jọ sọ̀rọ̀ nípa Ọlọ́run ní ọ̀sẹ̀ yìí?
Read the passage
This retelling follows Diutarónómì 6:1–9. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- Cambridge University Library, the Nash Papyrus (MS Or.233) — Ewé òrépèté Hébérù ti nǹkan bí ọ̀rúndún kejì sí kìíní ṣáájú Kristi, tí Òfin Mẹ́wàá àti Shema wà lára rẹ̀; W. L. Nash rà á ní Íjíbítì ní ọdún ẹgbẹ̀rún kan ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rún ó lé méjì.
- Jeffrey H. Tigay, Deuteronomy (JPS Torah Commentary, 1996) — Àlàyé lórí Shema àti àṣà àwọn Júù ti ẹ̀yìn ìgbà náà nípa tefillin àti mezuzah.
- Mark 12:28–30 — Jésù pe Diutarónómì orí kẹfà, ẹsẹ ìkẹrin sí ìkarùn-ún ní àṣẹ kìíní àti èyí tí ó tóbi jù lọ.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.