The audio for this story is being produced. You can read it below.
Một đạo quân chiến thắng trở về. Từ cửa một ngôi nhà, một cô gái chạy ra, nhảy múa, tay cầm trống cơm, vui mừng biết bao khi thấy cha mình. Và ngay khi thấy con, người cha xé áo mình vì đau đớn. Đây là một trong những câu chuyện khó nhất trong Kinh Thánh.
Giép-thê lớn lên ở Ga-la-át, phía đông sông Giô-đanh. Ông là một người mạnh mẽ và can đảm. Nhưng mẹ ông là một kỵ nữ, không phải vợ của cha ông, và khi các anh em cùng cha khác mẹ lớn lên, họ đuổi ông đi. Mày sẽ chẳng được phần sản nghiệp nào trong nhà cha chúng tao. Mày là con của người đàn bà khác. Vậy Giép-thê đến sống ở xứ Tóp, và một nhóm người du đãng, bất mãn tụ họp quanh ông. Ông trở thành thủ lĩnh của họ, một kẻ ngoài lề chẳng còn gì để mất.
Rồi dân Am-môn gây chiến với Y-sơ-ra-ên, và các trưởng lão Ga-la-át cùng đường. Họ đến xứ Tóp, khúm núm cầu xin. Hãy đến làm quan tướng cho chúng tôi. Giép-thê nhìn họ. Chẳng phải các ông đã ghét tôi và đuổi tôi ra khỏi nhà cha tôi sao? Sao nay gặp hoạn nạn, các ông lại đến tìm tôi? Họ chẳng có câu trả lời nào xứng đáng. Họ hứa sẽ lập ông làm đầu cả dân Ga-la-át. Và thế là kẻ bị ruồng bỏ trở về nhà, và lập giao kết trước mặt Đức Giê-hô-va tại Mích-ba.
Giép-thê thử thương lượng trước khi giao chiến. Ông sai sứ giả đến cùng vua dân Am-môn. Vua cho rằng đất ấy vốn thuộc về mình. Giép-thê gửi lại một lời đáp dài và cẩn trọng: lịch sử về việc Y-sơ-ra-ên đã đến đó thế nào, những đất nào họ đã chiếm và những đất nào họ để yên, và suốt ba trăm năm chẳng ai tranh giành. Tôi chẳng có phạm tội gì cùng vua. Nguyện Đức Giê-hô-va, là Đấng đoán xét, ngày nay xét đoán giữa Y-sơ-ra-ên và dân Am-môn. Nhưng vua không chịu nghe.
Bấy giờ Thần của Đức Giê-hô-va cảm động Giép-thê, và ông kéo quân ra đánh dân Am-môn. Và trên đường đi, Giép-thê hứa nguyện. Chẳng ai bảo ông làm vậy. Đức Chúa Trời không đòi hỏi điều đó. Ông chỉ buột miệng nói ra.
Nếu Ngài phó dân Am-môn vào tay tôi, thì khi tôi bình an trở về, hễ người nào từ cửa nhà tôi đi ra trước hết để đón tôi, người đó sẽ thuộc về Đức Giê-hô-va, và tôi sẽ dâng người làm của lễ thiêu.
Đức Giê-hô-va ban cho ông chiến thắng. Hai mươi thành bị chiếm, và dân Am-môn bị khuất phục. Giép-thê trở về nhà mình ở Mích-ba. Và người đầu tiên bước ra khỏi cửa, với trống cơm và điệu múa, là con gái ông. Đứa con duy nhất của ông. Ngoài nàng, ông chẳng có con trai hay con gái nào khác. Ông xé áo mình. Ôi, con gái ta ơi. Con làm cho cha đau đớn quá. Cha đã mở miệng hứa nguyện cùng Đức Giê-hô-va, và không thể rút lời lại được. Và nàng đáp lại với một sự can đảm khiến người nghe gần như không chịu nổi. Cha ơi, nếu cha đã mở miệng hứa cùng Đức Giê-hô-va, xin hãy làm cho con theo như lời cha đã hứa, vì Đức Giê-hô-va đã cho cha thắng kẻ thù nghịch mình. Chỉ xin cho con hai tháng để con cùng các bạn gái đi lên núi, khóc thương vì con sẽ chẳng bao giờ lấy chồng.
Vậy nàng đi, cùng các bạn gái, lên núi trong hai tháng. Rồi nàng trở về với cha, và ông làm cho nàng theo như lời ông đã hứa nguyện. Kinh Thánh kể điều này bằng rất ít lời, và chúng ta cũng vậy. Nàng chẳng hề lấy chồng. Và từ đó trong Y-sơ-ra-ên có một tục lệ: mỗi năm, các thiếu nữ Y-sơ-ra-ên đi ra trong bốn ngày để tưởng nhớ con gái của Giép-thê.
Người đọc đã trăn trở với phần kết này từ rất lâu. Luật pháp của Đức Chúa Trời nghiêm khắc lên án việc dâng con cái làm của tế lễ, và không chỗ nào trong chương này Đức Chúa Trời đòi hỏi hay chấp thuận lời khấn nguyện ấy. Nhiều người đọc, xưa cũng như nay, hiểu bản văn có nghĩa là Giép-thê thật sự đã dâng con gái mình làm của tế lễ, một việc kinh khủng trong một giai đoạn tăm tối của lịch sử Y-sơ-ra-ên. Những người khác, trong đó có một số nhà giải kinh Do Thái thời trung cổ, cho rằng nàng được biệt riêng cho Đức Giê-hô-va trọn đời và chẳng bao giờ lấy chồng. Điều mọi người đều đồng ý là lời khấn nguyện ấy thật hấp tấp, và con gái ông được tưởng nhớ và khóc thương, năm này qua năm khác.
Lời khấn nguyện của Giép-thê. Bạn sẽ tìm thấy câu chuyện này trong sách Các Quan Xét, chương mười một. Đức Chúa Trời đã ban Thần Ngài cho Giép-thê rồi. Ông chẳng cần phải mặc cả. Nhưng những lời thiếu suy nghĩ của ông đã khiến người yêu thương ông nhất phải trả giá. Vậy đây là câu hỏi để bạn mang theo. Ở đâu bạn bị cám dỗ hứa những điều lớn lao hay mặc cả vội vàng với Đức Chúa Trời, trong khi điều Ngài muốn là lòng tin cậy của bạn?
Something to think about
Ở đâu bạn bị cám dỗ hứa những điều lớn lao hay mặc cả vội vàng với Đức Chúa Trời, trong khi điều Ngài muốn là lòng tin cậy của bạn?
Read the passage
This retelling follows Các Quan Xét 11. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- Judges 11:39–40 — Tục lệ hằng năm, các con gái Y-sơ-ra-ên than khóc con gái của Giép-thê bốn ngày mỗi năm.
- Deuteronomy 12:31 and Leviticus 18:21 — Luật pháp lên án việc dâng con cái làm của tế lễ.
- Daniel I. Block, Judges, Ruth (New American Commentary 6, 1999) — Thảo luận về lời khấn nguyện của Giép-thê và các cách giải thích chính về kết cục của nó.
- Phyllis Trible, Texts of Terror: Literary-Feminist Readings of Biblical Narratives (1984) — Một nghiên cứu có ảnh hưởng về câu chuyện con gái của Giép-thê và việc tưởng nhớ nàng.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.