Yona Akimbilia Upande Mwingine

Meli inalia kwa kuugua. Mawimbi yanapiga juu ya sitaha. Mabaharia wanatupa mizigo baharini na kuipigia kelele miungu yao. Na chini ndani ya meli, katikati ya hayo yote, mtu mmoja amelala usingizi mzito.

Jina lake ni Yona, naye ni nabii wa Israeli. Siku moja Mungu anasema naye. “Ondoka, uende Ninawi, mji ule mkubwa, ukaulilie, kwa maana uovu wao umepanda juu mbele zangu.” Ninawi ni mji wa Ashuru, dola iliyoogopwa kuliko zote wakati huo, na adui wa Israeli. Yona anaondoka. Anashuka mpaka bandari ya Yafa. Ananunua tiketi. Ya kwenda Tarshishi. Karibu mbali kadiri meli ingeweza kumpeleka, upande ule mwingine kabisa.

Huko baharini, Mungu analeta upepo mkuu. Dhoruba ni kali mno hata meli inakaribia kuvunjika. Nahodha anamkuta Yona amelala, anamtikisa. “Unawezaje kulala? Amka, umwite Mungu wako!” Mabaharia wanapiga kura ili kujua ni nani mwenye hatia, na kura inamwangukia Yona. Anawaambia ukweli. “Mimi namcha Bwana, Mungu wa mbinguni, aliyeifanya bahari na nchi kavu. Ninamkimbia yeye. Nitupeni baharini, nayo itatulia.” Hawataki kufanya hivyo. Wanapiga makasia kwa nguvu kuelekea nchi kavu. Lakini dhoruba inazidi tu. Mwishowe wanaomba rehema, wanamwinua Yona, na kumtupa baharini. Na bahari inatulia.

Yona anazama. Mwani unamzinga kichwani. Kisha kitu kikubwa mno kinainuka kutoka vilindini. Mungu ameandaa samaki mkubwa, naye anammeza Yona mzima mzima. Kwa siku tatu mchana na usiku yuko tumboni mwake. Na huko, gizani, Yona anaomba. Anakumbuka jinsi alivyolia kutoka vilindini, na Mungu akamsikia. Anamalizia kwa ahadi na kwa kelele: “Wokovu unatoka kwa Bwana!” Kisha Mungu anasema na samaki, naye anamtapika Yona juu ya nchi kavu.

Mungu anasema na Yona mara ya pili. Ujumbe ni ule ule. Safari hii Yona anakwenda. Ninawi ni mkubwa mno, mwendo wa siku tatu kuuvuka. Yona anatembea siku moja ndani yake na kupiga kelele. “Baada ya siku arobaini, Ninawi utaangamizwa!” Basi. Hayo tu. Kwa Kiebrania, ni maneno matano tu. Na mji mzima unamwamini Mungu. Watu wanavaa magunia, tangu mkubwa hadi mdogo. Habari zinamfikia mfalme. Anashuka kutoka kiti chake cha enzi, anajifunika gunia na kuketi mavumbini. “Kila mtu na aache njia zake mbaya,” anaamuru. “Ni nani ajuaye? Huenda Mungu atageuka.” Mungu anaona wanayoyafanya. Naye anawahurumia. Maafa hayaji.

Ungetarajia Yona afurahi sana. Kumbe amekasirika kweli kweli. “Ndiyo sababu nilikimbia,” anamwambia Mungu. “Nilijua ya kuwa wewe u Mungu mwenye neema na rehema, si mwepesi wa hasira, umejaa upendo.” Anatoka mjini kwa hasira na kuketi chini kuona yatakayotokea. Jua linawaka kwa ukali. Basi Mungu anaotesha mmea wenye majani mengi juu ya Yona ili kumpa kivuli, na Yona anaufurahia sana. Asubuhi iliyofuata, Mungu anamtuma funza. Mmea unanyauka. Upepo wa joto kali unavuma, na Yona anatamani kufa. Kisha Mungu anamwuliza, “Wewe umeuonea huruma mmea ambao hukuupanda wala kuukuza. Je, mimi nisiuhurumie Ninawi, mji wenye watu zaidi ya mia moja na ishirini elfu wasiojua kutofautisha mkono wao wa kuume na wa kushoto, na wanyama wengi pia?” Na kitabu kinaishia hapo. Swali la Mungu likining’inia hewani.

Ili kuielewa hasira ya Yona, inasaidia kujua Ninawi ulimaanisha nini. Ulisimama kando ya mto Tigri, ng’ambo ya mji wa leo wa Mosul huko Iraki. Ukawa mji mkuu wa Ashuru, dola iliyowashinda majirani zake kwa ukatili mkubwa. Mwishowe Ashuru ingeuangamiza ufalme wa kaskazini wa Israeli, nchi ya Yona mwenyewe. Kuambiwa aende kuuonya Ninawi kulikuwa kama kuambiwa amsaidie adui.

Yona, dhoruba, samaki na Ninawi. Utaipata katika kitabu cha Yona, sura ya kwanza hadi ya nne. Yona aliifurahia rehema ya Mungu kwa ajili yake mwenyewe, akiwa tumboni mwa samaki, lakini hakuifurahia sana ilipowafikia watu asiowapenda. Basi hili hapa ni swali ambalo kitabu kinatuachia. Ni nani ambaye usingependa kabisa Mungu amsamehe?