Kẻ lạ nơi đất khách

Một người đàn ông chạy băng qua sa mạc, một mình, các thành phố Ai Cập nhỏ dần phía sau lưng. Hôm qua ông còn sống trong cung điện. Hôm nay vua Ai Cập muốn giết ông. Và ông chẳng biết mình đang đi đâu.

Em bé được vớt lên khỏi sông Nin nay đã khôn lớn. Môi-se được nuôi dạy như con của con gái Pha-ra-ôn, trong hoàng cung Ai Cập. Nhưng ông không quên dân tộc mình là ai. Dân tộc ông là người Hê-bơ-rơ, dân Y-sơ-ra-ên, và họ là nô lệ, làm gạch dưới nắng gắt và những ngọn roi của bọn đốc công. Một ngày kia, khi đã trưởng thành, Môi-se đi ra chỗ dân mình đang làm việc, và ông nhìn thấy những công việc nặng nhọc của họ.

Rồi ông thấy một người Ai Cập đang đánh một người Hê-bơ-rơ, một người trong dân tộc ông. Môi-se nhìn bên này bên kia. Chẳng có ai thấy. Và ông đánh người Ai Cập ấy, giết chết hắn, rồi giấu xác trong cát. Hôm sau Môi-se lại đi ra, và lần này ông thấy hai người Hê-bơ-rơ đang đánh nhau. Ông hỏi kẻ có lỗi: Sao ngươi đánh người đồng bào mình? Người ấy nhạo báng đáp lại: Ai lập ông làm quan cai trị và quan xét chúng tôi? Ông muốn giết tôi như đã giết người Ai Cập kia sao? Môi-se lạnh người. Người ta đã biết rồi. Và chẳng bao lâu Pha-ra-ôn cũng biết, và Pha-ra-ôn tìm cách giết Môi-se.

Vậy Môi-se bỏ chạy. Ông trốn xa khỏi Ai Cập, đến xứ Ma-đi-an, và ngồi xuống bên một giếng nước. Môi-se đã muốn sửa lại điều sai. Ông quan tâm đến sự bất công, và điều đó là tốt. Nhưng ông đã cố giải quyết trong lén lút, bằng sức riêng của mình, và mọi sự đổ vỡ. Hoàng tử Ai Cập giờ là một kẻ trốn chạy, ngồi một mình trong bụi đất, chẳng còn gì cả.

Bấy giờ có bảy chị em, là con gái của thầy tế lễ xứ Ma-đi-an, đến múc nước cho bầy chiên của cha mình. Họ múc nước đổ đầy máng. Nhưng rồi có mấy người chăn chiên kéo đến xua đuổi họ. Và Môi-se, người không chịu nổi khi thấy kẻ yếu bị ức hiếp, đứng dậy. Ông giải cứu các cô gái, và tự tay cho bầy chiên của họ uống nước. Các chị em vội vàng về nhà, sớm hơn thường lệ nhiều. Rê-u-ên, cha họ, lấy làm lạ. Sao hôm nay các con về sớm vậy? Họ thưa: Có một người Ai Cập đã giải cứu chúng con khỏi tay bọn chăn chiên. Người còn múc nước giúp chúng con và cho bầy chiên uống nữa. Vậy người ấy đâu? Sao các con lại để người ở đó? Hãy đi mời người đến ăn với chúng ta!

Vậy Môi-se đến ở lại. Ông sống cùng gia đình Rê-u-ên, và Rê-u-ên gả con gái mình là Sê-phô-ra cho ông làm vợ. Họ sinh được một con trai, và Môi-se đặt tên nó là Ghẹt-sôm, nghe giống chữ Hê-bơ-rơ có nghĩa là một kẻ lạ ở đó. Môi-se nói: Tôi là kẻ khách lạ nơi đất khách. Ông thuộc về hoàng cung Ai Cập, mà lại không thuộc về. Ông thuộc về dân Hê-bơ-rơ, mà họ đã khước từ ông. Giờ đây ông là một người chăn chiên, xa cả hai nơi. Năm tháng trôi qua, nhiều năm. Và Môi-se chăn chiên trong đồng vắng.

Nhưng bạn hãy lắng nghe. Câu chuyện không kết thúc với Môi-se. Một thời gian sau, vua Ai Cập băng hà, mà dân Y-sơ-ra-ên vẫn còn làm nô lệ. Họ than thở. Họ kêu van. Và tiếng kêu của họ thấu đến Đức Chúa Trời. Rồi đến bốn câu ngắn, như bốn bước chân. Đức Chúa Trời nghe tiếng than thở của họ. Đức Chúa Trời nhớ lại giao ước Ngài đã lập với Áp-ra-ham, với Y-sác và với Gia-cốp. Đức Chúa Trời đoái xem dân Y-sơ-ra-ên. Và Đức Chúa Trời biết rõ. Môi-se chẳng quên điều gì, nhưng ông chẳng làm gì được. Đức Chúa Trời chẳng quên điều gì, và Ngài sắp ra tay hành động.

Cuộc trốn chạy của Môi-se có một âm vang trong chính văn chương Ai Cập. Truyện Si-nu-hê, một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất của Ai Cập cổ đại, được viết từ lâu trước khi Môi-se ra đời, kể về một vị quan triều đình sợ hãi trốn khỏi Ai Cập sau một biến cố trong cung. Ông trốn qua khỏi biên giới phía đông của Ai Cập, được một tù trưởng địa phương tiếp đón, và cưới con gái lớn của vị tù trưởng ấy. Người Ai Cập biết rõ rằng một người gặp rắc rối trong triều có thể chạy vào sa mạc và tìm được một cuộc đời mới giữa những người chăn nuôi bên kia biên giới.

Môi-se bỏ trốn. Bạn sẽ tìm thấy câu chuyện này trong sách Xuất Ê-díp-tô Ký, chương hai, câu mười một đến câu hai mươi lăm. Môi-se đã cố tự mình giải cứu dân tộc mình và đã thất bại. Nhưng Đức Chúa Trời đã nghe, Đức Chúa Trời đã nhớ lại, và công việc của Đức Chúa Trời chưa xong. Vậy đây là một câu hỏi để bạn mang theo. Khi bạn đã cố sửa chữa một điều gì đó theo cách riêng của mình và thất bại, bạn có tin cậy rằng Đức Chúa Trời vẫn nghe và vẫn có một chương trình không?