Vương quốc chia đôi

Một vị vua trẻ đứng trước một đám đông khổng lồ. Chỉ cần vài lời tử tế là vua có thể chiếm được lòng họ. Thay vào đó, vua nói: Cha ta đã làm cho ách các ngươi nặng nề. Ta sẽ làm cho nó nặng hơn nữa. Và đám đông quay lưng bỏ đi.

Vua Sa-lô-môn đã qua đời sau bốn mươi năm trị vì. Triều đại của vua giàu có và rực rỡ, nhưng cũng phải trả giá. Để chi trả cho các công trình xây cất của vua, dân sự đã làm việc cực nhọc và đóng góp rất nặng. Và trong những năm cuối đời, Sa-lô-môn đã để lòng mình xoay về các thần khác. Nay con trai vua là Rô-bô-am sắp lên ngôi. Rô-bô-am đi lên phía bắc đến Si-chem, một nơi hội họp từ xưa, nơi cả Y-sơ-ra-ên đã nhóm lại để lập ông làm vua. Trong số họ có một người tên là Giê-rô-bô-am. Ông từng là một quan chức của Sa-lô-môn, cai quản những người làm xâu, cho đến khi ông phải trốn sang Ai Cập. Một tiên tri đã nói với ông rằng Đức Chúa Trời sẽ ban cho ông mười chi phái.

Dân sự thưa với Rô-bô-am, có Giê-rô-bô-am ở giữa họ. Cha vua đã đặt một cái ách nặng trên chúng tôi. Xin vua giảm bớt công việc khó nhọc và cái ách nặng ấy, thì chúng tôi sẽ phục sự vua. Đó là một lời xin hợp lý. Rô-bô-am nói: Hãy đi, ba ngày nữa trở lại. Trước hết, vua hỏi ý các trưởng lão, những mưu sĩ đã từng hầu việc cha mình. Lời khuyên của họ khôn ngoan và đơn giản.

Nếu ngày nay vua chịu làm tôi tớ của dân này, phục sự họ, và nói với họ những lời tử tế, thì họ sẽ làm tôi tớ vua mãi mãi.

Nhưng Rô-bô-am không thích câu trả lời ấy. Vậy vua hỏi những người trẻ tuổi đã cùng lớn lên với mình, nay đang hầu việc vua. Họ bảo vua hãy cho dân sự biết ai mới là người nắm quyền. Vua hãy nói với chúng, họ bảo, ngón tay út của ta còn lớn hơn lưng của cha ta. Cha ta đã đặt trên các ngươi một cái ách nặng, ta sẽ làm cho nặng thêm. Cha ta đã sửa phạt các ngươi bằng roi, ta sẽ sửa phạt các ngươi bằng roi bọ cạp. Ba ngày sau, dân sự trở lại. Và Rô-bô-am nói với họ cách gay gắt, đúng từng lời những người trẻ tuổi đã dạy. Kinh Thánh thêm một dòng giải thích mọi điều. Việc này xảy ra là bởi Đức Giê-hô-va, để làm trọn lời Ngài đã phán qua tiên tri A-hi-gia.

Khi nghe câu trả lời của vua, dân sự hô lên một tiếng kêu nổi loạn xưa cũ. Chúng ta có phần gì với Đa-vít đâu? Hỡi Y-sơ-ra-ên, hãy trở về trại mình! Hỡi Đa-vít, bây giờ hãy tự lo lấy nhà của ngươi! Rồi họ trở về nhà. Rô-bô-am sai A-đô-ram, người cai quản những người làm xâu, đến bắt họ quy phục. Đó là lựa chọn tệ nhất vua có thể làm. Đám đông ném đá A-đô-ram, và ông chết. Rô-bô-am vội nhảy lên xe và chạy trốn về Giê-ru-sa-lem. Các chi phái phía bắc lập Giê-rô-bô-am làm vua. Chỉ có chi phái Giu-đa, cùng với Bên-gia-min, còn trung thành với nhà Đa-vít. Rô-bô-am nhóm một đạo quân rất đông để giành lại vương quốc. Nhưng Đức Chúa Trời sai một tiên tri tên là Sê-ma-gia đem đến một sứ điệp. Chớ đi lên. Chớ đánh anh em mình. Việc này là bởi Ta. Và điều đáng khen là họ đã nghe lời, rồi trở về nhà.

Bây giờ Giê-rô-bô-am có một nỗi lo. Nếu dân của ông cứ đi lên Giê-ru-sa-lem để thờ phượng tại đền thờ, thì lòng họ có thể quay về với Rô-bô-am. Vậy ông làm hai con bò con bằng vàng. Ông đặt một con tại Bê-tên ở phía nam vương quốc mình, và con kia tại Đan ở tận phía bắc. Các ngươi đi lên Giê-ru-sa-lem thật là vất vả quá, ông nói với họ. Hỡi Y-sơ-ra-ên, đây là các thần của ngươi, là các thần đã đem ngươi ra khỏi xứ Ai Cập. Ông xây các miếu thờ, lập các thầy tế lễ riêng, bày ra lễ hội riêng của mình. Và Kinh Thánh chỉ nói giản dị rằng: việc ấy trở thành tội lỗi.

Thành Đan, ở tận cực bắc Y-sơ-ra-ên, đã được khai quật trong nhiều chục năm. Tại Tel Đan, nhà khảo cổ Avraham Biran đã tìm thấy một nền đá lớn trong một khu vực thánh, và ông xác định đó là một nơi cao được xây lần đầu vào thời các vua phương bắc. Một số học giả còn tranh luận về niên đại và chi tiết, nhưng địa điểm này giúp chúng ta hình dung loại trung tâm thờ phượng đã từng đứng tại Đan.

Bạn sẽ tìm thấy câu chuyện này trong sách I Các Vua, chương mười hai. Một vị vua đã không chịu lắng nghe và phục vụ. Một vị vua khác lại tin cậy kế hoạch của riêng mình thay vì tin cậy Đức Chúa Trời. Và một dân tộc từng là một gia đình đã chia đôi suốt nhiều thế kỷ. Vậy đây là điều để bạn suy nghĩ. Khi được trao một chút quyền hành, bạn sẽ dùng nó để phục vụ người khác, hay để chèn ép họ?