Baraka Iliyoibwa

Mzee mmoja ananyoosha mkono gizani. Macho yake hayaoni tena. Vidole vyake vinagusa mkono wenye manyoya mengi, naye anakunja uso. “Sauti ni sauti ya Yakobo, lakini mikono ni mikono ya Esau,” ananong'ona.

Isaka sasa ni mzee, na macho yake yamefifia sana hata haoni karibu kitu. Anaamini huenda maisha yake yanakaribia mwisho. Kwa hiyo anamwita mwanawe mkubwa. Esau. Chukua upinde wako uende nyikani. Uniwindie mawindo, uniandalie chakula kitamu ninachokipenda. Uniletee nile, ili nikubariki kabla sijafa. Esau anachukua upinde wake na kwenda. Lakini kuna mtu mwingine aliyekuwa akisikiliza. Rebeka.

Rebeka anamtafuta Yakobo, kipenzi chake. Nisikilize. Nenda kwenye kundi uniletee wana-mbuzi wawili wazuri. Nitawapika jinsi baba yako anavyopenda. Kisha utampelekea chakula hicho, naye atakubariki wewe badala ya Esau. Yakobo ana wasiwasi, lakini si kuhusu kama jambo hili ni baya. Ni kuhusu kukamatwa. Esau ni mtu mwenye manyoya mengi, nami ngozi yangu ni laini. Itakuwaje baba yangu akinigusa? Atajua kwamba ninamdanganya, nami nitajiletea laana badala ya baraka. Laana hiyo na iwe juu yangu, anasema mama yake. Fanya tu ninavyokuambia. Kwa hiyo anapika chakula. Anamvika Yakobo mavazi mazuri zaidi ya Esau. Anamfunika mikono na sehemu laini ya shingo kwa ngozi za mbuzi. Na anamtuma aingie.

Baba yangu. Nipo hapa. Wewe ni nani, mwanangu? Mimi ni Esau, mzaliwa wako wa kwanza. Huo ni uongo wa kwanza. Inuka uketi ule, ili unibariki. Umewezaje kuipata upesi hivi? Bwana Mungu wako alinifanikisha. Huo ni uongo wa pili, na huu unalitumia jina la Mungu. Njoo karibu, anasema Isaka, nipate kukugusa. Anapapasa ngozi za mbuzi kwa mikono yake. Sauti ni sauti ya Yakobo, lakini mikono ni mikono ya Esau. Je, kweli wewe ni mwanangu Esau? Ndiye mimi. Isaka anakula. Kisha anasema, Njoo hapa unibusu. Ananusa harufu ya nyikani katika mavazi ya Esau, naye anambariki. Mungu na akupe umande wa mbinguni na unono wa nchi, nafaka nyingi na divai mpya. Mataifa na yakutumikie. Uwe bwana juu ya ndugu zako.

Yakobo ametoka hemani punde tu, Esau anaingia kutoka kuwinda, akiwa amebeba sahani ya chakula kinachotoa mvuke. Baba, inuka uketi ule, ili unibariki. Wewe ni nani? Mimi ni mwanao, mzaliwa wako wa kwanza, Esau. Na Isaka anaanza kutetemeka, kwa nguvu mno. Basi ni nani yule aliyeniletea mawindo? Nimekula yote kabla hujaja, nami nimembariki. Na kweli, atabarikiwa. Esau anaposikia hayo, analia kwa kilio kikubwa na cha uchungu mwingi. Baba, nibariki na mimi pia! Ndugu yako alikuja kwa hila akaichukua baraka yako. Je, si haki ameitwa Yakobo? Amenidanganya mara mbili. Kwanza haki yangu ya mzaliwa wa kwanza, na sasa baraka yangu. Je, hukunibakizia baraka hata moja? Na Esau analia kwa sauti.

Isaka anasema maneno juu ya Esau, lakini ni maneno magumu zaidi. Ataishi kwa upanga, na kumtumikia ndugu yake, ingawa siku moja atavunja nira yake na kuwa huru. Na huzuni ya Esau inageuka kuwa chuki. Siku za kumwombolezea baba yangu zinakaribia, anasema moyoni mwake. Kisha nitamwua ndugu yangu Yakobo. Mtu anamwambia Rebeka. Kwa mara nyingine anafanya mpango. Ndugu yako anapanga kulipiza kisasi. Kimbilia kwa kaka yangu Labani huko Harani, ukae huko kwa muda, mpaka hasira ya Esau itakapopoa. Kwa muda. Rebeka anadhani itakuwa siku chache tu. Kwa kadiri Mwanzo inavyotuambia, hamwoni tena kamwe mwanawe kipenzi.

Kwa nini Isaka hakuweza tu kuirudisha baraka ile? Katika ulimwengu wa Mwanzo, baraka nzito ya baba, hasa ile iliyosemwa karibu na mwisho wa maisha yake, ilikuwa zaidi ya matakwa mema tu. Ilieleweka kuwa neno linalofunga, lililopitishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine, na kusemwa mbele za Mungu. Ndiyo maana Isaka anasema kuhusu Yakobo, na kweli, atabarikiwa. Ikishatolewa, ilisimama. Mtindo huo huo unaonekana baadaye, Yakobo, akiwa mzee naye pia, anapowabariki wanawe na wajukuu wake.

Baraka iliyoibwa. Inasimuliwa katika Mwanzo sura ya ishirini na saba. Kila mtu katika familia hii alipanga hila au alipendelea mmoja kuliko mwingine, na kila mmoja wao alilipa gharama. Na hata hivyo Mungu hakuwaacha; ahadi zake zingeendelea mbele, kupitia watu waliohitaji sana neema. Basi hili hapa ni swali. Je, kuna njia ya mkato unayojaribiwa kuifuata ambayo huenda ikakugharimu zaidi ya unavyodhani?