The audio for this story is being produced. You can read it below.
Ngurumo zinavuma katikati ya jangwa. Umeme unalipasua wingu zito. Mlima wote unatetemeka na kutoa moshi kama tanuru. Na juu ya yote hayo, sauti ya baragumu inazidi kuwa kubwa, na kubwa zaidi, na kubwa zaidi.
Miezi mitatu baada ya kutoka Misri, wana wa Israeli wanafika katika jangwa la Sinai na kupiga kambi chini ya mlima. Hapa ndipo mahali pale pale ambapo Mungu alisema na Musa kwa mara ya kwanza kutoka katika kichaka kilichowaka moto. Musa anapanda juu, na Mungu anampa ujumbe kwa ajili ya watu. Mmeona nilivyowatendea Wamisri, na jinsi nilivyowabeba kama juu ya mabawa ya tai na kuwaleta kwangu. Basi sasa, mkiitii sauti yangu na kulishika agano langu, mtakuwa hazina yangu ya pekee. Ufalme wa makuhani. Taifa takatifu. Musa anayashusha maneno hayo, na watu wanajibu kwa pamoja. Yote aliyoyasema Bwana tutayafanya.
Mungu anamwambia Musa awaandae watu. Kwa siku mbili wanafua nguo zao na kujiandaa. Musa anaweka mpaka kuuzunguka mlima chini yake. Hakuna mtu anayeruhusiwa kupanda juu wala hata kuugusa ukingo wake. Hii ni ardhi takatifu. Kila mtu anasubiri. Itakuwaje Mungu atakaposhuka? Kisha, asubuhi ya siku ya tatu, wanapata kujua.
Ngurumo. Umeme. Wingu zito juu ya mlima. Baragumu yenye sauti kubwa mno hata kila mtu kambini anatetemeka. Musa anawaongoza watu kutoka kwenda kukutana na Mungu, nao wanasimama chini ya Sinai. Bwana anashuka juu ya mlima katika moto. Moshi unapanda kama moshi wa tanuru la kuchomea vyombo. Mlima wote unatikisika. Baragumu inazidi kuwa kubwa na kubwa zaidi. Musa anasema, na Mungu anamjibu kwa sauti kama ngurumo. Huyu si Mungu ambaye mtu yeyote anaweza kumfuga wala kumwendesha. Na hata hivyo amekuja chini kusema nao.
Na kisha Mungu anasema. Haanzi kwa sheria, bali kwa ukumbusho. “Mimi ni BWANA, Mungu wako, niliyekutoa katika nchi ya Misri, katika nyumba ya utumwa.” Kwanza aliwaokoa. Sasa anawaonyesha jinsi watu waliookolewa wanavyoishi. Usiwe na miungu mingine ila mimi. Usijifanyie sanamu za kuziinamia. Usilitumie jina langu vibaya. Ikumbuke siku ya Sabato uitakase. Mheshimu baba yako na mama yako. Usimwue mtu. Usifanye uzinzi. Usiibe. Usimsingizie jirani yako uongo. Na usitamani, usiwe na shauku ya kunyakua kilicho cha mtu mwingine. Maneno kumi. Machache ni kuhusu kumpenda Mungu. Mengine yote ni kuhusu kuwapenda watu walio kando yako.
Watu wanaziona ngurumo na umeme, wanaisikia baragumu, wanauona mlima ukitoa moshi, nao wanatetemeka. Wanarudi nyuma na kusimama mbali. Sema wewe nasi, wanamsihi Musa, nasi tutasikiliza. Lakini Mungu asiseme nasi, tusije tukafa. Na Musa anatoa jibu linalosikika kama kitendawili. Msiogope. Mungu amekuja kuwajaribu, ili kumcha kwake kuwe pamoja nanyi, msije mkatenda dhambi. Msiogope, ili mpate kuogopa. Si hofu inayokufanya umkimbie Mungu. Bali heshima kubwa inayokuweka karibu naye na mbali na madhara. Kwa hiyo watu wanabaki mbali, naye Musa anapanda kuingia katika giza nene alimo Mungu.
Katika Kiebrania cha Biblia, haya hayaitwi kamwe amri kumi. Yanaitwa maneno kumi. Neno Dekalogi linatoka katika Kigiriki lenye maana hiyo hiyo hasa. Na hili hapa ni jambo la kushangaza. Wayahudi, Wakatoliki, Walutheri, Waorthodoksi na Waprotestanti wengi wote wanakubali kwamba ni kumi, lakini wanayagawanya kwa namna tofauti kidogo. Wengine wanayahesabu maneno ya mwanzo, Mimi ni Bwana Mungu wako, kuwa neno la kwanza. Wengine wanaigawa amri ya mwisho kuhusu kutamani kuwa mbili. Maneno ni yale yale. Ni kuhesabu tu ndiko kunakotofautiana.
Maneno kumi mlimani. Utaipata habari hii katika kitabu cha Kutoka, sura ya kumi na tisa na ya ishirini. Kabla Mungu hajatoa amri hata moja, aliwakumbusha watu wake kwamba tayari alikuwa amewaweka huru. Sheria hazikuwa njia ya kujipatia upendo wake. Zilikuwa ndio umbo la maisha pamoja naye. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Ni lipi kati ya maneno kumi ambalo Mungu anakualika ulitekeleze maishani mwako juma hili?
Something to think about
Ni lipi kati ya maneno kumi ambalo Mungu anakualika ulitekeleze maishani mwako juma hili?
Read the passage
This retelling follows Kutoka 19–20. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- Exodus 34:28; Deuteronomy 4:13; 10:4 — Amri hizi zinaitwa “maneno kumi” kwa Kiebrania (KJV inasema “amri kumi”).
- Nahum M. Sarna, The JPS Torah Commentary: Exodus (1991) — Maelezo kuhusu Kutoka 19–20, ikiwemo msemo “maneno kumi” na namna tofauti za kuzigawanya amri.
- Catechism of the Catholic Church (2nd ed., 1997), paragraphs 2052–2074 — Inaeleza neno Dekalogi na kutaja migawanyo tofauti ya amri katika mapokeo ya Kikatoliki, ya Kilutheri na mengineyo.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.