Ruthu Katika Mashamba ya Shayiri

Asubuhi na mapema mashambani nje ya Bethlehemu. Wavunaji wanapunga mundu zao. Nyuma yao, ameinama chini, mwanamke kijana wa kigeni anaokota mabua waliyoyaangusha, moja baada ya jingine. Hajui kabisa kwamba shamba hili litayabadilisha maisha yake.

Huu ni wakati wa waamuzi, muda mrefu kabla Israeli haijawa na mfalme. Njaa ilikuwa imeifukuza familia moja ya Bethlehemu hadi nchi ya Moabu, ng'ambo ya Bahari ya Chumvi. Huko baba, Elimeleki, alifariki. Wanawe wawili wakaoa wanawake wa Kimoabu, Orpa na Ruthu, kisha wana hao nao wakafa. Naomi, yule mama, aliamua kurudi nyumbani. Ruthu alikataa kumwacha. Utakakokwenda nitakwenda, alisema. Watu wako watakuwa watu wangu, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu. Sasa wajane hao wawili wamefika Bethlehemu mwanzoni mwa mavuno ya shayiri, mikono mitupu. Hawana mume, hawana shamba wanaloweza kulima, hawana chakula.

Ruthu anamwambia Naomi, niache niende mashambani nikaokote, nikiyakusanya masazo ya nafaka nyuma ya mtu atakayenionea huruma. Nenda, binti yangu, anasema Naomi. Na kitabu cha Ruthu kinasema, karibu kwa tabasamu, kwamba bahati yake ilimfikisha kwenye sehemu ya shamba iliyokuwa mali ya Boazi. Ilitokea tu hivyo. Boazi ni mtu tajiri mwenye heshima, naye ni jamaa wa marehemu mume wa Naomi. Punde si punde Boazi mwenyewe anafika kutoka Bethlehemu. Anawasalimu wafanyakazi wake: Bwana awe pamoja nanyi. Nao wanajibu: Bwana akubariki. Kisha anamwona yule mgeni. Huyu msichana ni wa nani? Ni yule Mmoabu aliyerudi pamoja na Naomi, anasema msimamizi wake. Aliomba ruhusa kuokota, na amekuwa akifanya kazi tangu asubuhi, karibu bila kupumzika.

Boazi anamwendea Ruthu. Sikiliza, binti yangu, anasema. Usiende kuokota katika shamba lingine lolote. Kaa karibu na wasichana wangu. Nimewaagiza vijana wasikuguse. Na ukiona kiu, kunywa kutoka kwenye mitungi ya maji. Ruthu anainama hadi chini. Kwa nini nimepata kibali machoni pako, anauliza, hata ukanijali, nami ni mgeni? Boazi anajibu kwamba amesikia yote aliyomtendea Naomi tangu mume wake afariki, jinsi alivyowaacha baba yake na mama yake na nchi alikozaliwa ili kuja kwa watu asiowajua. Naye anambariki. “Bwana akujazi kwa kazi yako, nawe upewe thawabu kamili na Bwana, Mungu wa Israeli, ambaye umekuja kukimbilia chini ya mbawa zake.”

Wakati wa chakula Boazi anamkaribisha aketi pamoja na wavunaji. Anampa bisi za nafaka iliyokaangwa, naye anakula hadi anashiba, na kubakiza kiasi. Kisha, kwa utulivu, anawaambia vijana wake: mwacheni aokote hata katikati ya miganda. Vuteni makusudi baadhi ya mabua kutoka kwenye mafungu na kumwachia. Jioni ile Ruthu anapiga alichokusanya, na kinafika kama efa moja ya shayiri, kiasi kikubwa mno kwa siku moja. Macho ya Naomi yanatanuka. Umeokota wapi leo? Na abarikiwe mtu aliyekujali! Na anaposikia jina Boazi, moyo wa Naomi unainuka. Bwana hajaacha kuonyesha wema wake, anasema. Mtu huyu ni mmoja wa jamaa zetu wa karibu, mmoja wa wakombozi wetu. Ruthu anaendelea kuokota katika mashamba yake mpaka mwisho wa mavuno ya shayiri na ya ngano.

Kuokota masazo hakukuwa hisani kwa kadiri ya moyo wa mkulima. Kulikuwa sehemu ya sheria ya Mungu. Kitabu cha Mambo ya Walawi kiliwaagiza wakulima wa Israeli wasivune hadi pembeni kabisa mwa mashamba yao, wala wasirudi kuokota kilichoanguka. Masazo hayo yalikuwa ya maskini na ya mgeni. Kumbukumbu la Torati linawaongeza mjane na yatima, na kusema kwamba ukisahau mganda shambani, lazima uuache. Ruthu alikuwa mjane maskini wa kigeni. Sheria ilimkumbuka mtu kama yeye. Boazi alikwenda mbali zaidi ya sheria.

Siku ya Ruthu katika mashamba ya shayiri iko katika kitabu cha Ruthu, sura ya pili. Mashamba haya yalikuwa kuzunguka Bethlehemu, mashamba yale yale ambamo, karne nyingi baadaye, wachungaji wangesikia malaika wakiimba. Basi hili hapa ni swali la kwenda nalo. Boazi alimwona mtu ambaye wengine wangempuuza, na kwa utulivu akamwachia nafasi. Ni nani unayeweza kumwona, na unawezaje kumwachia kidogo zaidi?