The audio for this story is being produced. You can read it below.
Égbè eluigwe na-ada n'elu ala dị larịị ahụ. Mmiri ozuzo na-akụ ike. Narị ụgbọ agha igwe itoolu, ngwa agha kacha emenye ụjọ n'ala ahụ, na-agbagharị n'apịtị. Otu osimiri na-ebilikwa elu.
Mgbe Ehud nwụsịrị, Izrel kpafuru ọzọ, hapụ Chineke. Ya mere otu eze Kenan, aha ya bụ Jabin, onye na-achị site n'obodo Hazọ, weghaara ala ugwu. Ọchịagha ya bụ Sisera, Sisera nwekwara narị ụgbọ agha igwe itoolu. Ruo afọ iri abụọ, o ji obi ọjọọ megbuo Izrel. Ụzọ niile tọgbọrọ chakoo. Ndị bi n'obodo nta nọ na-ezo onwe ha. N'ala ugwu ugwu Ifrem, n'okpuru otu osisi nkwụ n'etiti Rama na Betel, otu nwaanyị aha ya bụ Debora na-anọ ọdụ. Ọ bụ onye amụma, ọ na-edukwa Izrel dị ka onye ikpe. Ndị mmadụ na-abịakwute ya n'ebe ahụ ka o kpee ikpe esemokwu ha.
Otu ụbọchị Debora zigara ozi kpọọ otu nwoke aha ya bụ Barak, onye Kedesh n'ala Naftali. Mgbe o ruru, o kwuru okwu Chineke. Onyenwe anyị, Chineke nke Izrel, na-enye gị iwu: gaa, chịkọta puku ndị ikom iri si na Naftali na Zebulọn, duru ha gaa n'Ugwu Tabọ. M ga-adọta Sisera, ya na ụgbọ agha ya na ndị agha ya, bịa n'osimiri Kishọn, m ga-enyekwa ya n'aka gị. Nkwa ahụ doro anya. Ma Barak lara azụ.
Ọ bụrụ na gị na m ga-aga, m ga-aga. Ma ọ bụrụ na gị na m agaghị aga, agaghị m aga.
N'ezie, mụ na gị ga-aga. Ma nsọpụrụ nke njem a agaghị abụ nke gị. Onyenwe anyị ga-ere Sisera n'aka nwaanyị.
Ya mere Debora gara, puku ndị ikom iri wee rịgoo Ugwu Tabọ. Sisera nụrụ banyere ya, kpọpụta narị ụgbọ agha ya itoolu niile gaa na ndagwurugwu Kishọn dị n'okpuru. Site n'elu ugwu, ndị agha igwe ahụ yiri ndị a na-apụghị imeri. Mgbe ahụ Debora chigharịkwuru Barak. Bilie! Taa bụ ụbọchị Onyenwe anyị nyere Sisera n'aka gị. Ọ bụ na Onyenwe anyị apụtaghị n'ihu gị? Barak wee si n'ugwu ahụ gbadata, puku ndị ikom iri na-eso ya n'azụ. Onyenwe anyị mere ka ndị agha Sisera nwee ụjọ na ọgba aghara. Abụ Debora gwara anyị emesịa na eluigwe n'onwe ya lụrụ agha n'ụbọchị ahụ. Igwe ojii wụsịrị mmiri. Osimiri Kishọn sachapụrụ ndị iro ahụ. Ụgbọ agha e mere maka ala kpọrọ nkụ abaghị uru n'iju mmiri ahụ. Sisera wụpụrụ n'ụgbọ agha ya, were ụkwụ gbaa ọsọ ndụ ya.
Ọ gbagara n'ụlọ ikwu otu nwaanyị aha ya bụ Jael, nwunye Heba onye Ken. Ezinụlọ Heba na eze Jabin nọ n'udo, ya mere Sisera chere na ọ ga-anọ ná nchekwa. Jael pụtara izute ya. Bata, onyenwe m, bata. Atụla egwu. O ji akwa kpuchie ya. Ọ rịọrọ mmiri, o nye ya mmiri ara. Guzo n'ọnụ ụzọ, ka o kwuru. Ọ bụrụ na onye ọ bụla ajụọ ma nwoke ọ nọ ebe a, sị mba. Ike gwụrụ ya, ụra wee buru ya. Mgbe ahụ Jael weere ntụtụ ụlọ ikwu na hama, ngwa ọrụ ọ na-eji kwa ụbọchị n'ụlọ ikwu ya. O jere nwayọọ n'ebe ọ nọ, kpọbanye ntụtụ ahụ n'akụkụ isi ya ruo n'ala, nwoke ahụ meworo Izrel egwu ruo afọ iri abụọ wee nwụọ n'ụra ya. Mgbe Barak ruru, na-achụ Sisera, Jael pụtara izute ya. Bịa, m ga-egosi gị nwoke ahụ ị na-achọ. Ọ banyere, lee Sisera dina n'ebe ahụ, nwụrụ anwụ, ntụtụ ahụ dị n'akụkụ isi ya. Okwu Debora emezuola.
N'ụbọchị ahụ Chineke dọbara Jabin n'okpuru, Izrel wee na-esiwanye ike ruo mgbe e tisasịrị ike ya. Mgbe ahụ Debora na Barak bụrụ abụ mmeri. Teta, teta, Debora! Teta, teta, bụọ abụ! Ha toro ndị wepụtara onwe ha, na Onyenwe anyị onye buru ha ụzọ pụọ. Kpakpando ndị dị n'ụzọ ha lụsoro Sisera ọgụ. Ala ahụ wee zuo ike ruo afọ iri anọ.
Akwụkwọ Ndị Ikpe kọrọ mmeri a ugboro abụọ, nke mbụ dị ka akụkọ n'isi nke anọ, mgbe ahụ dị ka abụ n'isi nke ise, Abụ Debora. Ọtụtụ ndị ọkà mmụta na-ewere abụ ahụ dị ka otu n'ime abụ kacha ochie n'ime Baịbụl Hibru niile, nke nwere ụdị asụsụ ochie nke ukwuu. Abụ ahụ gbakwụnyere ihe akụkọ ahụ akọwaghị nke ọma: ala mara jijiji, eluigwe wụsịrị mmiri, Kishọn sachapụkwara ndị iro ahụ. Ụgbọ agha bụ ngwa agha kacha ike n'oge ahụ, ma iju mmiri na mberede nwere ike ime ka ala dị larịị ahụ ghọọ ọnya.
Debora na Barak. Ị ga-ahụ ya n'akwụkwọ Ndị Ikpe, isi nke anọ na nke ise. Debora gere Chineke ntị, kwupụta okwu. Barak, n'agbanyeghị na ọ lara azụ, gbadatara n'ugwu ahụ n'ezie, Agba Ọhụrụ emesịakwa gụọ aha ya n'etiti ndị dike nke okwukwe. Ya mere, lee ajụjụ ị ga-eburu gaa. Mgbe ụzọ Chineke doro anya, gịnị ga-enyere gị aka ịga nzọụkwụ mbụ si n'ugwu ahụ gbadata?
Something to think about
Mgbe ụzọ Chineke doro anya, gịnị ga-enyere gị aka ịga nzọụkwụ mbụ si n'ugwu ahụ gbadata?
Read the passage
This retelling follows Ndị Ikpe 4–5. Open your Bible and read it for yourself.
Sources for the history
- Judges 5:4, 5:20–21 — Otú abụ ahụ si kọwaa mmiri ozuzo, kpakpando ndị lụrụ ọgụ, na Kishọn sachapụrụ ndị iro ahụ.
- Hebrews 11:32 — A gụrụ aha Barak n'etiti ndị dike nke okwukwe.
- The Anchor Yale Bible Dictionary (1992) — Ihe ndabere banyere Abụ Debora, nke ọtụtụ ndị ọkà mmụta na-ewere dị ka otu n'ime abụ Hibru kacha ochie, na banyere agha ụgbọ agha.
- Daniel I. Block, Judges, Ruth (New American Commentary 6, 1999) — Nkọwa banyere Ndị Ikpe isi nke anọ na nke ise, gụnyere ọrụ Debora, ila azụ Barak, na Jael.
Narrated with Yamart Voices, original AI voices. Written and reviewed by people.