Ruthu na Naomi: Uendako Nitakwenda

Wanawake watatu wamesimama katika njia yenye vumbi, wakilia. Wote watatu ni wajane. Mmoja yuko karibu kurudi nyuma. Mmoja yuko karibu kuendelea peke yake. Na mmoja yuko karibu kusema maneno ambayo watu bado watakuwa wakiyarudia miaka elfu tatu baadaye.

Habari hii ilitokea zamani, katika siku zile waamuzi walipotawala Israeli. Njaa inaipiga Bethlehemu, jambo la uchungu wa ajabu, kwa sababu Bethlehemu maana yake ni nyumba ya mkate. Basi mtu mmoja aitwaye Elimeleki anamchukua mkewe Naomi na wana wao wawili, wanavuka Yordani kwenda nchi ya Moabu, ambako kuna chakula. Wale wana wanaoa wanawake Wamoabu, Orpa na Ruthu. Kisha huzuni inakuja, pigo moja baada ya jingine. Elimeleki anakufa. Karibu miaka kumi baadaye, wana wote wawili wanakufa pia. Naomi anabaki bila mume, bila wana, na mbali sana na nyumbani.

Kisha habari zinafika. Bwana amewajia watu wake huko Yuda na kuwapa chakula tena. Basi Naomi anaanza safari ya kurudi nyumbani, na wakwe zake wawili wanakwenda pamoja naye. Lakini njiani, Naomi anasimama. Rudini, kila mmoja wenu, nyumbani kwa mama yake. Bwana na awatendee wema kama mlivyowatendea wema waliokufa na mimi. Anawabusu, nao wanalia kwa sauti. Hapana, tutakwenda pamoja nawe kwa watu wako. Rudini, binti zangu. Kwa nini mwende pamoja nami? Sina wana wengine tena mpate kuwaolea. Mkono wa Bwana umetoka juu yangu. Orpa analia, anambusu mkwe wake kumuaga, na kurudi nyumbani. Kitabu hakimlaumu; ndicho Naomi alichoomba. Lakini Ruthu anamshikamana Naomi na hamwachi.

“Usinisihi nikuache, nirejee nisifuatane nawe; kwa kuwa wewe uendako nitakwenda, na wewe ukaapo nitakaa; watu wako watakuwa watu wangu, na Mungu wako atakuwa Mungu wangu.” Na Ruthu anaendelea. Mahali utakapofia, nami nitafia hapo, na hapo ndipo nitakapozikwa. Bwana na anitendee hivyo, na kuzidi, ikiwa kitu chochote isipokuwa kifo kitatutenganisha mimi nawe.

Naomi anapoona kwamba Ruthu amekusudia kabisa, haongezi neno. Wawili hao wanatembea mpaka wanafika Bethlehemu, na mji mzima unataharuki. Je, huyu ni Naomi kweli? Jina lake maana yake ni mpendezwa. Msiniite Naomi, anasema. Niiteni Mara, maana yake uchungu. Nilitoka nikiwa nimejaa, lakini Bwana amenirudisha mikono mitupu. Mitupu. Isipokuwa, bila shaka, hayuko mitupu. Kando yake amesimama Ruthu. Na wamefika wakati hasa mavuno ya shayiri yanapoanza.

Wanawake hawa wawili wanahitaji chakula. Basi Ruthu anatoka kwenda kuokota masazo, akikusanya mabua ya nafaka ambayo wavunaji wanayaacha nyuma. Na kwa bahati, kitabu kinasema, anajikuta katika shamba la mtu mmoja aitwaye Boazi, ndugu wa Elimeleki. Kwa bahati. Boazi anafika kutoka mjini na kuwasalimu wafanyakazi wake. Bwana awe pamoja nanyi! Bwana akubariki! wanamjibu. Kisha anamwona Ruthu. Msichana huyu ni wa nani? Ni yule Mmoabu aliyerudi pamoja na Naomi. Amekuwa akifanya kazi tangu asubuhi, bila kupumzika karibu hata kidogo. Boazi anamwendea. Kaa katika shamba langu. Fuatana karibu na wajakazi wangu. Nimewaonya vijana wasikusumbue. Ukiona kiu, kunywa maji katika mitungi. Ruthu anainama mpaka chini. Mbona unanitendea wema hivi, mimi niliye mgeni? Nimesikia yote uliyomtendea mkweo, Boazi anasema. Uliwaacha baba yako na mama yako na nchi uliyozaliwa, ukaja kukaa kati ya watu usiowajua. Bwana na akulipe. Upate thawabu kamili kwa Bwana, Mungu wa Israeli, ambaye umekuja kukimbilia chini ya mbawa zake. Wakati wa chakula anampa bisi, zaidi ya anavyoweza kula. Na kwa siri anawaambia wafanyakazi wake, Mwacheni aokote hata katikati ya miganda. Mvute mabua kadhaa kwa makusudi kwa ajili yake, na kuyaacha.

Jioni ile Ruthu anabeba kwenda nyumbani karibu efa moja ya shayiri, kiasi cha ajabu kwa siku moja ya kuokota masazo. Naomi anashangaa. Umeokota wapi leo? Na abarikiwe mtu yule aliyekuangalia! Jina lake ni Boazi. Na kwa mara ya kwanza baada ya muda mrefu, sauti ya Naomi inapanda. Bwana hajaacha kuonyesha wema wake, kwa walio hai na kwa waliokufa! Mtu yule ni ndugu yetu wa karibu. Yeye ni mmoja wa wakombozi wetu. Basi Ruthu anaendelea kuokota katika mashamba ya Boazi mpaka mavuno ya shayiri na ya ngano yanapokwisha, naye anakaa pamoja na mkwe wake. Habari bado haijaisha. Lakini tumaini limerudi nyumbani Bethlehemu.

Kwa nini Ruthu aliweza kukusanya nafaka katika shamba la mgeni hata kidogo? Kwa sababu sheria ya Mungu iliwapa nafasi watu kama yeye. Katika vitabu vya Mambo ya Walawi na Kumbukumbu la Torati, wakulima wa Israeli waliambiwa wasivune mpaka pembeni kabisa mwa mashamba yao, na wasirudi kuchukua miganda waliyoisahau. Masazo hayo yalikuwa ya maskini, ya mgeni, ya yatima na ya mjane. Ruthu alikuwa mgeni na mjane pia. Boazi alikwenda mbali zaidi ya kile sheria ilichotaka. Lakini sheria yenyewe ilikuwa imekwisha kumfungulia mlango.

Ruthu na Naomi. Utaipata habari hii katika kitabu cha Ruthu, sura ya kwanza na ya pili. Naomi alisema amerudi nyumbani mikono mitupu. Lakini Mungu alikuwa amemrudisha nyumbani pamoja na Ruthu, na punde mikono yake ilijaa nafaka. Basi hili hapa ni jambo la kutafakari. Ni nani katika maisha yako anayehitaji mtu wa kumwambia, Nitabaki pamoja nawe?