Nabihag ang Kaban

Isang mananakbo ang pasuray-suray na pumasok sa bayan ng Silo, punit ang damit at may alabok sa ulo. Alam ng lahat ang ibig sabihin niyon. May isang matandang lalaking nakaupo sa tabi ng daan, naghihintay, nanginginig. Hindi para sa kanyang mga anak. Para sa kaban ng Diyos.

Muling nakikipagdigma ang Israel sa mga Filisteo. Nagtagpo ang mga hukbo malapit sa isang lugar na tinatawag na Eben-ezer, at natalo ang Israel. Mga apat na libong kawal ng Israel ang nasawi. Pagbalik sa kampo, tama ang tanong ng matatanda. Bakit hinayaan ng Panginoon na matalo tayo ngayon? Pero mali ang naging sagot nila. Kunin natin sa Silo ang kaban ng tipan. Kung kasama natin ito, ililigtas tayo nito mula sa ating mga kaaway. Ang kaban ang tanda na kasama ng Diyos ang kanyang bayan. Pero tinatrato nila ito na parang anting-anting. Kaya dinala ang kaban, at kasama nito ang dalawang anak ni Eli, sina Ophni at Phinees.

Pagdating ng kaban sa kampo, sumigaw ang Israel nang napakalakas kaya yumanig ang lupa. Sa kabila ng libis, narinig ito ng mga Filisteo at natakot sila. May isang diyos na dumating sa kanilang kampo! Sino ang magliligtas sa atin mula sa makapangyarihang mga diyos na ito? Ito ang mga diyos na sumalot sa mga Egipcio sa ilang. Magpakatatag kayo, mga Filisteo! Lumaban kayo na parang mga lalaki, o magiging alipin kayo ng mga Hebreo. At lumaban nga sila. Muling natalo ang Israel, mas malala pa kaysa dati. Nabihag ang kaban ng Diyos. At namatay ang dalawang anak ni Eli, sina Ophni at Phinees.

Nang araw ring iyon, isang mananakbo mula sa labanan ang nakarating sa Silo. Siyamnapu't walong taong gulang na si Eli at bulag na, nakaupo sa kanyang upuan sa tabi ng daan, nagbabantay, dahil nanginginig ang kanyang puso para sa kaban ng Diyos. Sinabi sa kanya ng sugo. Tumakas ang Israel. Marami ang namatay. Patay na ang dalawa mong anak. At nabihag ang kaban ng Diyos. Nang banggitin nito ang kaban, nahulog si Eli nang patalikod mula sa kanyang upuan sa tabi ng pintuang-bayan. Nabali ang kanyang leeg, at namatay siya, sapagkat matanda na siya at mabigat. Ang kanyang manugang, ang asawa ni Phinees, ay malapit nang manganak. Nang marinig niya ang balita, inabot siya ng pagdaramdam, at habang siya ay naghihingalo, pinangalanan niya ang kanyang anak na Ichabod, isang pangalang ang ibig sabihin ay parang, walang kaluwalhatian. Nawala na ang kaluwalhatian sa Israel, sabi niya, sapagkat nabihag ang kaban ng Diyos.

Pero hindi pa tapos ang kuwento, dahil ang Diyos ng Israel ay hindi bilanggo ninuman. Dinala ng mga Filisteo ang kaban sa kanilang lungsod na Asdod at inilagay ito sa templo ng kanilang diyos na si Dagon, katabi mismo ng kanyang rebulto, na parang tropeo. Kinaumagahan, pumasok ang mga taga-Asdod, at naroon si Dagon, nakasubsob sa lupa sa harap ng kaban ng Panginoon. Itinayo nilang muli ito. Kinaumagahan, naroon na naman ito, nakasubsob sa harap ng kaban. Sa pagkakataong ito, naputol ang kanyang ulo at mga kamay at nakahandusay sa pasukan. Pagkatapos ay bumigat ang kamay ng Panginoon sa mga taga-Asdod. Sinalot sila ng masasakit na pamamaga, mga bukol, sa buong lungsod. Hindi dapat manatili rito sa atin ang kaban ng Diyos ng Israel! Kaya ipinadala nila ito sa Gath. Ganoon din ang nangyari roon. Pagkatapos ay sa Ecron, kung saan sumigaw ang mga tao, Dinala nila rito ang kaban upang patayin tayo!

Makalipas ang pitong buwan, nagtanong ang mga Filisteo sa kanilang mga saserdote at manghuhula kung ano ang gagawin. Ibalik ninyo ito, sabi nila. Magpadala kayo ng handog dahil sa pagkakasala: limang gintong anyo ng mga bukol at limang gintong daga, isa para sa bawat pinuno ng mga Filisteo. Ilagay ninyo ang kaban sa isang bagong kariton na hinihila ng dalawang inahing bakang kapapanganak pa lamang at hindi pa napapatawan ng pamatok. Ikulong ninyo sa bahay ang kanilang mga guya. Pagkatapos ay magmasid kayo. Kung tuwirang tatahakin ng mga baka ang daan paakyat sa bayan ng Israel na Beth-semes, iiwan ang sarili nilang mga guya, ang Diyos ng Israel ang nagpadala ng kapahamakang ito. Lumakad ang mga baka, umuunga habang naglalakad, at hindi sila lumiko sa kanan man o sa kaliwa. Tuwiran sa daan patungong Beth-semes.

Nasa libis ang mga taga-Beth-semes, umaani ng trigo. Tumingala sila at nakita ang kaban na dumarating, at labis silang nagalak. Ibinaba ng mga Levita ang kaban, at inihandog ng mga tao ang mga baka bilang handog na susunugin sa Panginoon. Pero sumilip ang ilang lalaki ng Beth-semes sa loob ng kaban, at marami sa kanila ang namatay. Niyanig ang bayan. Sino ang makatatayo sa harapan ng Panginoon, ang banal na Diyos na ito? Kaya nagpasabi sila sa bayan ng Chiriath-jearim, at doon dinala ang kaban, upang maghintay.

Sino si Dagon? Hindi siya inimbento ng mga Filisteo. Ipinakikita ng mga sinaunang tapyas mula sa mga lungsod sa Siria, gaya ng Mari at Ugarit, na sinasamba na roon ang isang diyos na tinatawag na Dagan, matagal pa bago dumating ang mga Filisteo sa baybayin. Tila inangkin siya ng mga Filisteo bilang isa sa kanilang sariling mga diyos. At napakatagal na nanatili ang kanyang templo sa Asdod. Sinasabi ng Unang Aklat ng mga Macabeo na sa wakas ay sinunog ito ng pinunong Judio na si Jonathan, maraming siglo makalipas ang kuwentong ito.

Nabihag ang kaban. Matatagpuan mo ito sa Unang Samuel, kabanata apat hanggang anim. Sinubukan ng Israel na gamitin ang Diyos na parang anting-anting, at natalo sila. Sinubukan ng mga Filisteo na itago ang Diyos bilang tropeo, at natuklasan nilang hindi nila kaya. Kaya heto ang isang bagay na pag-isipan. Tinatrato mo ba kung minsan ang Diyos na parang anting-anting, sa halip na isang dapat mong makilala, pagtiwalaan at sundin?