Mnara wa Babeli

Tofali baada ya tofali, mnara unapanda angani juu ya uwanda tambarare. Maelfu ya mikono yanaujenga. Kila mtu anazungumza maneno yale yale, na kila mtu anataka jambo lile lile. Tujifanyie jina sisi wenyewe.

Baada ya gharika kuu, familia ya Nuhu inaongezeka na kuwa familia nyingi, na Mungu alikuwa amewaambia waijaze dunia. Wakati huo, kitabu cha Mwanzo kinasema, dunia yote ina lugha moja na maneno ya namna moja. Watu wanaposafiri, wanakuta uwanda mpana katika nchi ya Shinari, wakakaa huko. Shinari ni jina la zamani la nchi iliyo kati ya mito miwili mikubwa, Hidekeli na Frati, yaani Tigri na Efrati, katika nchi inayoitwa Iraki leo. Ni nchi tambarare yenye rutuba, yenye matope ya mto kila mahali, na mawe karibu hakuna kabisa.

Watu wanapata wazo. Njooni, tufyatue matofali tuyachome kwa moto yawe magumu. Wanatumia matofali badala ya mawe, na lami badala ya chokaa. Kisha wanapata wazo kubwa zaidi. “Haya, na tujijengee mji, na mnara ambao kilele chake kifike mbinguni; tujifanyie jina, tusije tukatawanyika usoni pa nchi yote.” Basi kazi inaanza. Tanuri zinawaka mchana na usiku. Wafanyakazi wanaitana juu ya majukwaa ya ujenzi. Kuta zinapanda juu. Kila mtu anamwelewa mwenzake, na inaonekana kana kwamba hakuna kitu kinachoweza kuwazuia kamwe.

Lakini sikiliza jinsi Mwanzo inavyosimulia kilichofuata, karibu kwa tabasamu. Bwana alishuka ili auone mji na mnara ambao watu walikuwa wakiujenga. Walikuwa wakijaribu kujenga mpaka mbinguni, lakini Mungu anahitaji kushuka chini ili tu aweze kuutazama. Kisha Bwana anasema kwamba, kama wakiwa watu wamoja wenye lugha moja wameanza kufanya hivi, basi hakuna jambo watakalokusudia kufanya ambalo litawashinda. Njooni, tushuke, tuivuruge lugha yao, ili wasielewane wao kwa wao.

Hebu wazia eneo la ujenzi asubuhi iliyofuata. Mfanyakazi mmoja anaomba matofali zaidi, na mtu aliye kando yake anamkodolea macho bila kuelewa. Mtu mmoja anapiga kelele ya tahadhari, na hakuna anayeielewa. Mipango haiwezi kushirikishwa. Maagizo hayawezi kufuatwa. Sauti zinapanda katika lugha kumi na mbili tofauti. Ujenzi unasimama kabisa. Na lile jambo hasa ambalo wajenzi waliliogopa linatimia. Bwana anawatawanya kutoka pale mpaka katika uso wa dunia yote, nao wanaacha kuujenga mji.

Ndiyo sababu, Mwanzo inasema, mji ule uliitwa Babeli, kwa sababu huko Bwana aliivuruga lugha ya dunia yote. Kwa Kiebrania, Babeli inasikika kama balal, neno lenye maana ya kuvuruga au kuchanganya. Watu walitaka kujifanyia jina kubwa. Badala yake, mji wao ukajulikana kwa machafuko. Na hapa kuna jambo linalofaa kuliona. Sura moja tu baadaye, Mungu anasema na mtu mmoja aitwaye Abramu na kumpa ahadi. Nitalikuza jina lako, na kupitia kwako jamaa zote za dunia zitabarikiwa. Lile jina ambalo wajenzi walijaribu kulinyakua kwa nguvu zao wenyewe, Mungu anachagua kulitoa kama zawadi.

Maelezo ya ujenzi katika habari hii yanalingana sana na Mesopotamia ya kale. Uwanda ulio kati ya mito ulikuwa na mawe machache sana yanayofaa kwa ujenzi, kwa hiyo watu walifyatua matofali ya udongo, na kwa majengo muhimu waliyachoma kwenye tanuri yawe magumu, kisha wakayaunganisha kwa lami, ile lami ya asili inayobubujika kutoka ardhini katika eneo hilo. Miji ya huko ilijenga minara mikubwa ya mahekalu yenye ngazi, iitwayo zigurati. Mabaki ya zigurati moja kubwa bado yamesimama huko Uru kusini mwa Iraki, yaliyochimbuliwa na mwanaakiolojia Leonard Woolley katika miaka ya elfu moja mia tisa na ishirini na thelathini. Na Babeli ni jina lile lile la Kiebrania ambalo Biblia inalitumia kwa mji wa Babiloni.

Mnara wa Babeli. Utaipata habari hii katika Mwanzo sura ya kumi na moja, mistari ya kwanza hadi ya tisa. Wajenzi walitaka kufika mbinguni na kujifanyia jina, lakini Mungu alilazimika kushuka chini ili tu auone mnara wao. Basi hili hapa ni jambo la kutafakari. Unayajenga maisha yako ili ujulikane kwa jambo gani, na utukufu unakwenda kwa nani?